در شمال كشور عزيزمان ايران ، استان گيلان ـ اقوام مختلفي از جمله گيلك ، تالش ، كُرد ، تات و... در مجموعه اي گرد هم آمده اند و واژه ي گيلان عزيز را شكل داده اند و تالشان در اين استان سر سبز ، سالهاست كه در كنار قوم نجيب گيلك در جهت تقويت برادر خويش كوشيده و شاعران اين دو قوم كهن نيز از يكديگر تاثيرات به سزايي پذيرفته اند كه يكي از آنها جمشيد شمسي پور «خشتاوني» علاوه بر امور فرهنگي ديگر حتي در شعر نيز از اين قوم نجيب غافل نمانده است . اين شاعر نام آشنا تالش در كنار زبان مادري اش كه تالش باشد در هر محفل و تريبوني كه در اختيارش قرار گرفته از قوم گيلك به نيكي ياد نموده اند كه كارنامه ايشان كل اين حقايق را روشن مي نمايد و به پاس نام بلند گيلان عزيز سر آغاز وبلاك را « گيل و تالش » نام نهاده ام كه بر گرفته از دوشعر تازه ايشان كه در شماره جديد(92) گيله وا كه هر شماره اش به مثابه ديوان حافظ است انتخاب گرديده است :

تويي مي ساز ، بنازم گيل و تالش

« گيله » آواز بنازم گيل و تالش

تراوقتي دينم « ايران » امره

گيرم پرواز ، بنازم گيل و تالش

***

نسيم دسكلايي آخ ! تي قربان

سبز ولگ طلايي آخ ! تي قربان

بهار گوم گومه ،‌آتش ره آب 
می اديل دوايي آخ ! تي قربان

شيركوبيكس

شيركوبيكس، بي شك مطرح ترين شاعر معاصر كُرد مي باشد كه آثارش به اكثر زبانها ترجمه شده است وي در سال 1940 ميلادي در سليمانيه بدنيا آمد . در سال 1960 ميلادي اولين مجموعه شعرش را منتشر كرد و مورد توجه قرار گرفت . در 1970 همراة با ديگر شاعران كُرد ، «روانگه» را در مورد ضرورت تحول در شعر كُردي منتشر كرد. شيركو خيلي زود با انتشار پي در پي مجموعه آثارش به سبك و زباني خاص در شعر رسيد و به عنوان شاعري تأثير گذار شناخته شد . وي چند سالي را درغربت (كشورهاي اروپايي ) به سر برد و در سال 1988 ميلادي موفق به دريافت جايزه توخولسكي در كشور سوئد شد و همچنين از سوي كميته حقوق بشر ايتاليا لقب شهروند افتخاري فلورانس به وي اهداء شد . شيركوپس از بازگشت از اروپا با انتشار مجموعه شعر دره پروانه نشان داد مدام در حال تحول و تغيير است . آثار او عبارتند از :مهتاب شعر ،‌دو سرود كوهي ،‌عقاب ، رود ، آينه هاي كوچك ، سپيده دم ، آفات ، ‌كركس ، عطشم را شعله فرو مي نشاند ،‌دره پروانه ، سايه ، صليب ، مار و روزشمار شاعر ، بوي نامه ،‌مردي از جنس درخت سيب ،‌مهمان پاييزه ، گورستان چراغها و... :

ميزبان

ميزبان باران بودم

گلي برايم به يادگار گذاشت

ميزبان آفتاب بودم

آينه اي برايم به يادگار گذاشت  

ميزبان درخت بودم

شانه اي برايم به يادگار گذاشت

مهربانم !

ميزبان تو كه شدم

گل و شانه و آينه را با خود برد ي

و شعري برايم به يادگار گذاشتي

جليل قيصري

جليل قيصري ،‌متولد : 1336 نوشهر ، كارمند آموزش پرورش .كتاب « سولاردني» مجموعه شعر مازندراني ـ از او به چاپ رسيده است. قيصري شاعري پرتلاش است كه در دو زمينه فارسي و تبري مي سرايد ، غربت و دلمويه ،‌خمير مايه شعر اوست . قيصري بيشتر به جستجوي مضموني اجتماعي است ، هر بار موضوعي محور شعر اوست و تلاش مي كند آن موضوع را در ساختاري كه تناسب بر آن حاكم است ،‌تصوير كند . تلاش او تاكنون بيشتر در شعرهاي كوتاه درخشيده است ؛ در شعر هاي بلند ، هرچند او همچنان به همان وحدت موضوع گرايش دارد ،‌به لحاظ گستردگي و لزوم توسعه موضوع ، به ناگزير آن يگانگي دگر گون مي شود . قيصري همانگونه كه در به كار گيري مضونهاي اجتماعي اصرار مي ورزد ،‌اگر در ساختار و زيبايي شعر تلاش كند ، ارزش واقعي خود را باز مي يابد . تلاش او در جستجوي جايگاه مشخصي در شعر فارسي ، ‌ذهن او را در اين راه درگير كرده است ؛ بدينگونه ، ‌از توجه جدي تر به زبان تبري بازمانده است ( اين درگيري با زبان فارسي و فراموشي زبان بومي ، ‌دامنگير بيشتر شاعران مازندران است ) :

كيجاي چشمه بوردن باهنه ئه

شه دل تنگي

چن قلمه اسري

اوي له كارن و

گردنه

چشمه رفتن دختر بهانه است / تنگي دلش را / چند قلمه اشك / در آب مي كاردو / بر مي گردد.

محمد بشرا

محمد بشرا شاعر و پژوهشگر و روزنامه نگار متخلص به درويش گيلاني به سال 1316خورشيدي در محلة « سرخبنده» رشت ديده به جهان گشود .بشرا پس از طي تحصيل و اخذ ديپلم ادبيو گذراندن دوره تربيت معلم به استخدام آموزش پرورش در آمد . وي دبير بازنشسته و ساكن رشت است . او به فارسي و گيلكي در اوزان كلاسيك و نو شعر مي سرايد . بشار علاوه بر شعر در زمينه تحقيقات مردم شناسي ، ‌نمايشنامه نويسي ، رووزنامه نگاري ،‌بازيگري نمايش فعاليت داشته و بيش از چهل اثر در زمينه مردم شناسي آماده چاپ دارد . بشرا سالها نويسنده برنامه « فرهنگ گيلان » در راديو رشت بوده و با سيماي گيلان در زمينه تهيه فيلم هاي مستند همكاري داشته است .وي در چهار دهه اخير از پيشروان شعر گيلكي بوده و بنيانگذار شعر نو گيلكي و « يكي ا ز بنيانگذاران هساشعر مي باشد » . اشعار او در زمينه شعر كلاسيك محدود است . شعر بشرا به طبيعت و روستا نظر دارد ،‌قالب شعروي مدرن و مضامين آن اصيل و سنتي . آثار ذيل تاكنون از اين محقق سخت كوش و شاعر نوگرا به چاپ رسيده است . هنگي ايسه ـ هنگي ني يه ( چيستان هاي گيلكي ) ، شب شكار ( در حوزه تحقيقات فولكوريك ) ايلجار ( مجموعه شعر گيلكي ) ،‌كتاب كادس ( جلد اول و دوم ).تاليفات ذيل نيز نمونه هايي از آثار آماده چاپ اين پژوهشگر سخت كوش است :قصه ها و اسطوره ها درباره حيوانات ـ اشعار كودكانه وعاميانه گيلكي چيستانهاي تالشي ـ گيله تجربه (نگاهي به درمان ناخوشيها در گيلان ) ـ بازيهاي كودكانه ـ سیاه گالش – ورزشها و سرگرمیهای بومی و...

نوشته های تحقیقی و اشعار نو محمد بشرا از سال 1344 در نشریات محلی و پایتخت به مرور به چاپ رسیده و در زمان ما نیزپیگیرانه در کار تحقیق فرهنگ مردم ، مردم شناسی و شعر معاصر گیلکی با مطبوعات همراهی و همگامی مستمر دارد .

 شوروم دره مي چوشما

روزيگاره ره

كو دسي كي

آفتاو گولكه آينا

پاكونه ؟

چشمم به خاطر روزگار / گريه آلود است /كدام دست است / كه آينه ي آفتاب درخشان را / پاك كند؟

چی غم دره بهارا کی

تومام دارخالا

رنگ به رنگ تیریشه-

توشکازه ؟

بهار را چه اندوهی است / که بر همه درختان و شاخه ها / دخیل رنگارنگ / گره زده است ؟

علي عبدلي  

واتمَ تنهائيمَ دردِم شمارني كيجَِ جان

عاشقيم بَزنيمَ كن عاشقي عار ني كيجَ جان

چش بَزن عاشقي چَ هرچي باتيش دَرَستَرَ

بَ خِدا كن عاشقي هر كسي كار ني كيجَ جان

بَ من عاشق باتينَ بوزون بَ وَحدت رَسَمَ

مجنونِ زمانَ بِِه هنتَ دَدار ني كيجَ جان

كو بَمَنديش ، سييا سنگي چش بَزن عاشقي چَ

دل اَدار دل قَمَ هَر اشتِ شيوار ني كيجَ جان  

هر كسي يار باتي يَ جان باتيشَ دل بَداشَ

نيشَ زِن كه بيدمشك ملالَ دار ني كيجَ جان

سلاميم جواب نيش َ دا سايَر سنگينَ آب 

بَزنيشَ روزگاري ابلق چيتار ني كيجَ جان  

اي روزي آرمَ رَستن بَ ت از بَزونيمَ

روزَلي روزي ك اسب هئست و سوارني كيجَ جان

گفتم : تنهايم ، دردم بي شمار است ، گنجشك جان / عاشقم ، مي دانم كه عاشقي عيب نيست ،‌گنجشك جان / چه مي داني عاشقي چيست ، هرچه مي گويي شنيده اي / به خدا كه عاشقي كار هر كس نيست گنجشك جان / اگر به من عاشق مي گويند ، بدان كه به وحدت رسيده ام / مجنون زمانه شدن كار آسان و بيهوده نيست ، گنجشك جان / به كوه مي ماني ، به سنگ سيياه ، چه مي داني كه عاشقي چيست / دلداري و دل نگهداري مانند تو نمي شود گنجشك جان / هركس تو را يار مي خواند ،‌مي گويي : جان ! و به او دل مي دهي / اما نمي داني كه درخت بيدمشك برابر با درخت توسكا نيست گنجشك جان / به سلامم جواب نمي دهي ،‌سايه ات سنگين شده است / هيچ مي داني كه پاي اسب ابلق روزگار بسته نيست گنجشك جان / يك روز به تو خواهم رسيد ، من اين را مي دانم / روزي از روزها كه اسب هست و سوارنيست گنجشك جان .

فرامرز مسرور ماسالي

سوته ديلم دواره وش گته شه

نيمه پسنه شيوار آتش گته شه

چرا خاكي بني كو من خشري

منه دنيا دكش ا كش گته شه  

*** 

چمه زیندگی را آفتابی ر گول

سیاه سرده شوی ماتاوی ره گول

خدا قسم دومه ت چی مگره

چمه سوزه د چمون خواوی ره گول

شعر امروز تالش !

چشم اندازي بر شعر جمشيد شمسي پور « خشتاوني »

بي شك تعاريفي كه در طول تاريخ براي شعر قائل شده اند و تا امروز هر كدام معناهاي مختص به خودش را دارد با افكار و عقايدي كه تعريف كننده از خود ارائه داده است و شعر يك حس دروني و عاطفي و يك احساس نا مرئي است كه به شاعر دست ميدهد به مثابة واژه عشق حالتي است كه به عاشق دست ميدهد را در ذهن تداعي مي نمايد و هيچ تعريفي را نمي توان مقدم بر تعريف ديگري دانست چرا كه هر تعريف در جاي خودش قابل احترام ويژه و ستايش مي باشد و اگر در عمق آن گمانه بزنيم شعر واژه هاي آهنگيني است كه از نهاد سراينده با سوزو گداز به فضاي بيرون وجود شاعر مي جهد و طراوت ديگري دارد و جا دارد به تقسيم بندي شعر وارد شويم و پا در جادة شاخه اي از آن بگذاريم كه لقب « شعرقوم و شاعر سرزمين » يا شعر اقوام به خود گرفته است و در اين تقسيم بندي مي توان شاعر اقوام را درسلسله تقسيم بندي شعري يك مجموعه قرار داد . شعر اقوام را در واقع مي توان به همراي زبان ، شناسنامة يك قوم قلمداد نمود چرا كه يك قوم زماني هويت واقعي خويش را مي تواند در يابد كه داراي شنا سنامه باشد آنهم زماني جلب توجه مي نمايد كه با نام شعر و شاعري آذين بسته باشد . امروز شعر اقوام در سطوح بين المللي هم جايگاه ويژه اي را يافته است و شايد فراتر از آنچه كه تصورش مشكل باشد و مهم اينكه واژه هائي كه در اين نوع شعر ها به نگارش در مي آيند از طبيعت ويژه اي بر خور دار بوده و اين عمل سبك و سياق سراينده آنرا به جامعه ادبي معرفي مي نمايند و ما اگر به شعر شعراي اقوام آنسوي مرزها سرك بكشيم از قوم كُرد شعر شير كو بيكس كه آوازه جهان شده است و بسيار هم براي اقوام ديگرملتها قابل احترام است ، چرا كه شعر شير كو بيكس مبين افكاري است كه جامعة اقوامي شديداً به آن نياز دارند و شعر شيركو از طبيعت براي طبيعت و براي انسان درد مندي است كه حس غرابت شاعر را بر انگيخته است و راه دور نرويم شاعر قوم متمدن تُرك از كشورمان استاد مفتون اميني كه واژه هاي شعرش براي جامعه ايست كه به آن نياز دارند و قوم بلوچ ، قوم گيلك و... و اما شعر قوم ديگري كه امروز توانسته وتا جائي كه ميدانيم قادر شده است پابه پاي ديگر اقوام در اين مسير پر سنگلاخ ادبي جائي براي خودش باز نمايد شعر تالشي مي باشد كه هسا شعر هاي تالشي جايگاه خاصي براي خودش در كنار شعر ديگر اقوام پيدا كرده است كه در اين گيرو دار تنها شاعري از تالش كه توانسته شعر تالشي را نه تنها از تالش بلكه از مدار گيلان و كشور هم خارج نمايد و تا جائي كه ميدانيم در خارج از كشور و حتي در سايتهاي معتبر سراسري بكشاند جمشيد شمسي پور « خشتاوني » مي باشد . شمسي پور شاعري كه در خانه گيله وا زيست و نشو نما نمود و از آن سكوي پرتابي براي خودش ساخت تا شعرهاي تالشي اش را همانند شعر هاي ديگر اقوام خصوصاً قوم متمدن گيلك جهاني سازد كه هميشه بر اين باور بوده و هست كه « گيله وا خانه منست » . راه دور نرويم در گيله واي شماره 80 كه آخرين شماره مُهر آبان و آذر 83 را در پيشاني اش حك خورده دارد با دوشعر تازه سروده اش مواجه مي شويم كه چنان پر محتوا مي باشد كه به آساني نمي توان از كنارش گذشت . شمسي پور در بازي زباني اش با واژه ها ، آنها را طوري ذوب مي نمايد تا هيچ نوع نا خالصي و لغزش زباني و آوائي در آنها به چشم نيايد و واژه ها را طوري با اعتبار جلوه ميدهند كه خود واژه از حس شعري اش جان ميگيرد . واژه هاي عاميانه اي كه هر لحظه در مسير ذهن شاعر به بازي گرفته مي شوند و يكي از عاملي كه شعر شمسي پور نماي كلي به خود بگيرد جزئي گوئي و كلي نگري بوده و اين نگرش كلي واقعيتي است كه در ذهن شاعر كتمان نمي ماند و كليات ماهيت محيط همان سوژه ها را با واژه هائي به تسخير در مي آورد كه آن جزئي گوئيها را تحت پوشش قرار مي دهد تا خواننده در لابلاي آن واژه ها متلاطم گردد و در اين موجهاي مواج به فوران تخيلاتي بر خورد كه آن احساس عميق و چشم اندازي كه شاعر در نظر مجسم نموده است به نظاره بنشيند بنگريد :

بي ا نكه آفتاوي بيوين bi enke aftavi bivine

نورِش نوئه nores noa

باسكَمَه ليو baskama liv

سينه بْ سينه sina be sina

كرا وا ديلي دَشُو ! kera va dili daso  

( دور از چشم آفتاب / نور را گذاشته / برگ افرا / سينه داده به باد / دارد به نسيم دل مي بازد ! )  

شمسي پور آفتاب را نمادي از پايداري و ماندگاري ، هر چند كه جزئي از طبيعت ويژه اي است كه ايشان هميشه در شعرهايش در نظر دارد . اما اين نماد مانائي موجود طبيعت كه از كنايات نو شاعرانه شمسي پور است با زبان واژه ها ابراز مي دارد كه به خورشيد دل ببازيم به دور از چشم آفتاب زيستن كاري عبث و بيهوده مي باشد و بي نور زندگي ظلمتي بيش نيست و معنائي ندارد و اين بي معنائي در زندگي متزلزل نشان ميدهد و به نسل امروز با زبان شعر مي گويد كه بسان برگي نبايد بود كه زوال شاخصه اي است كه از ازل برايش رقم خورده است و زيباترين چشم انداز در اين شعر سينه دادن به حوادث و طوفانهائي كه براي زندگي هميشه و در همه حال ، در حال آبستن است ولي نبايست به كوچكترين نرمشي متوسل شد . شمسي پور با ريتمي سنجيده و ثابت افكار و عقايد مدرنيسمي و ناتوراليستي خويش چنان واژه ها را در قالب فرو ميريزد كه خواننده متعجب از اينكه چگونه ممكن است چنين چيزي و يا حالتي را پذيرا باشد و اين در حاليست كه اگر بخواهيم امروز شعر اقوام را جهاني نمائيم بايد پذيرفت كه افكاري همانند ديگر ملل اقوام مثل شيمبو رسكا به اين خاطر كه « نوع نگاه و منطق شاعرانه او بسيار منحصر به فرد است و شيمبو رسكا از معدود شاعراني است كه شعر آنها بر پاية منطق و نگاه خاص آنها به زندگي استوار است ... ] او [ شاعر كشف اتفاقات روزمره است ... او مرگ را گونه اي ديگر مي بيند و زندگي را و حتي يك سنگ را » اين نگاه و كشفيات و منطق را نيز مي توان در شعر هاي شمسي پور ملاحظه نمود و يا مثلاً اگر نقبي به عشق ميزند واژه هايش را بر اصول عشق رمانتيكي بنا نمي نهد بلكه يك عشق واقع گرا را در آهنگي ماهيت پذير دروني ابراز مي دارد . اگر از روي احساس نگريسته شود همان آهنگ رمانتيك در ذهن متباين ميگردد ولي با موشكافي به ماهيت وجودي عشق كه بيان ميدارد مي توان به واقعيت گرائي عشق پي برد تا جائي كه :

چِمَه وَر cema var

تا بجارَ سر ta bejara sar

 جانَ يار ! jana yar

 اشتِه پَلَه پَلَه خَندَه ئون جَم آكَرم ! este pala pala xandaon jam akarem

( از كنار چشمه گرفته / تا شاليزار / اي يار ! پاره پاره خنده هايت را بر ميدارم ! )

شمسي پور با واژه هاي رسا نوعي احساس و هيجان انگيزي را در وجود خواننده بر مي انگيزاند و تخيلات تُرد و نازك در قلب و انديشه شاعر چنان طرحهائي آهنگين و وسعت ديدي مي بخشد كه بر اين باور بوده يار تنها معني مجازي اش نيست و در كنارش معني حقيقي يار را نيز ترسيم مي نمايد و تنها به اين بازيهاي روزمره عاشق و معشوقي نيانديشيده است چرا كه با توجه به نمادهائي مثل چشمه نماد زلالي و پاكي ، شاليزار نماد زيبائي و جوشش خاطرات سبزينه ها ، خنده نماد خوشحالي و ساير موارد را با طنيني گرم و پر شور و آتشين و گيرا كه بر انگيزانندة نيروي دروني عشق مي باشد و لحن آهنگ ويژه كلام پيروزي نهائي يك مبدأ روشن و درك حقانيت و عشق گريزاني رمانتيكي و سوق دادن به عشق واقع گرا كه در تضاد با فرماليسم هنري مبياشد و با ارائه تصاوير ملايم و لطيف از طبيعت طرحهائي دلفريب و رنگين و افسون كننده آگر چه بيان كننده احساسي تلخ از منظر ظاهري است ولي آكسان واژه هاي به كار رفته در شعرش ستودني است واين ديناميسم شعري چنان وجود خواننده را بر مي انگيزاند كه واژه ها انگار داروي روح گرداني هستند كه هر لحظه بايد آنرا بخواني تا لذت بيشتري برده باشي %

 محمد تقي پور احمد جكتاجي

محمد تقی پور احمد جکتاجی پژوهشگر ، مترجم ، روزنامه نگار و شاعر گیلانی به سال 1326 خورشیدی در محله حاجی آباد شهررشت دیده به جهان گشود . تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به پایان برد و پس از اخذ دیپلم از دبیرستان شاپور (دکتر بهشتی فعلی ) به استخدام آموزش پرورش در آمد و در شهرستان شفت به عنوان آموزگار به تدریس پرداخت . سال بعد برای ادامه تحصیل به تهران رفت و پس از اخذ لیسانس زبان انگلیسی به استخدام وزارت فرهنگ و هنر ( وزارت ارشاد فعلی ) در آمد و در کتابخانه ملی ایران شروع به کار کرد . در آغاز انقلاب به زادگاهش برگشت و در سال 1358 با همکاری چند تن از شاعران و نویسندگان گیلانی نشریه « دامون» را منتشر ساخت . پس از نشر چهار شماره و وقفه ای چند که در کار حاصل شد، دوره دوم « دامون » را به تنهایی منتشر ساخت پوراحمد جكتاجي پس از بازماندن از فعالیت نشریه « دامون » نشر گیلکان را تاسیس و مجموعه ای ارزشمند از آثار گیلان شناسی را چاپ و منتشر کرد . وی در اسفند سال 1370 امتیاز مجله «گیله وا» را دریافت کرد و اولین شماره آن را در تیر ماه 1371 منتشر ساخت . وی مدیر گروه گیلان شناسی و عضو هیات اجرایی خانه فرهنگ گیلان می باشد . جکتاجی ساکن رشت و کارشناس کتابداری اداره کا ارشاد گیلان است . وی به گیلکی و فارسی شعر می سراید و در زمینه گیلان شناسی ، پژوهش و تحقیق سخت کوش و صاحب نظر است . آثار چاپ شده اش بیش از 20 اثر در حوزه شعر ، ترجمه ، کتاب شناسی ، گیلان شناسی و اخیراً دفتر ششم گیلان نامه او زیر چاپ می باشد.

ايتا فره با

آيه ، شه

اي كوله عطر دپاچه

اوشتره

كوركي خوبوشوسته رختا وارگانه

فوجي باد / مي آيدو / مي گذرد / موج عطري مي پراكند / آن سو ترك / لباس شسته خويش / مي آويزد ، دخترك .

حج حجی باموداره

گالپوشی خانه پوشت  

تورش خلی دار

تی تی بوکود

گمج گمج خلی آبه

پرستو از راه رسید / پشت خانه گالیپوشی / درخت آلوچه ترش / شکوفه کرد / «گمج گمج خلی آبه ».

اکبر اکسیر

اکبر اکسیر متولد سال 1332 آستارا دارای لیسانس زبان و ادبیات فارسی – دبیر بازنشسته و قالب فعالیت هنری اش : طراحی آرم ، شعر ، طنز ، نقد . اکسیر شعر را در سال 1347 شروع نموده و آثار زیر از ایشان به چاپ رسیده است : در سوگ سپیداران 1361 ، بفرمایید بنشینید صندلی ی عزیز 1382 ، نیم نگاه گزیده ی غزلیات میرزا محمد رحیم آستارایی 1384 .

تاریخ تبری

جنگل بان چه تقصیری دارد

اره و تبر ارزان شده است

] قطع اش کن ! این شعر دارد شعار می شود [

جنگل ، پر از ریشه است

هرچند درخت ندارد

 ] ادامه بده ! اين شعار دارد شعر می شود [

دسته ی تبر درخت حرامزاده ای بوده است !

] این را که سال 61 چاپ کرده ای[

گهواره ، عصا ، کاغذ و مداد از درختان اهلی

دسته ی تبر ، چماق ، چوبه ی دار و تابوت

از درختان وحشی تهیه می شود

] قطع اش کن ! این شعر دارد چنار می شود [

حامد صفایی تبار

شاعر غمهای جاوید

درباره شاعری بنام نصرت رحمانی

« یک شاعر زمانی که شعرش را می سراید به تنها چیزی که نمی اندیشد همان شهرت یا انتقاد است او باید بسراید تا آرام شود » وقتی این جمله را از « نصرت رحمانی » می خوانم احساس می کنم او با زیرکی خاصی توانسته چیزی را پنهان کند . چیزی که تنها به خودش بر می گردد . گویی شاعر ترفندی بکار برده تا راز شاعری خود را نگه دارد . حقیقت این است که نصرت هنگامی که شعر سرود نه تنها به شهرت و انتقاد نمی اندیشیده بلکه به هیچ چیز فکر نمی کرده مگر ذات شعر . در واقع هیچ چیز بر ذهن و شعر او باز نشده . هیچ سطری و هیچ کلمه ای از بیرون شعر به درون آن راه پیدا نکرده . در شعر او هرچه وجود دارد خود شعر است بی هیچ کم کاستی . نصرت اجازه نمی دهد چیزی از شعر وارد شود یا حتی تحت تاثیر عاملی بیرونی شعر بگوید . برای همین است که کستاخ ترین و بی پرواترین شاعر مدرن ایران محسوب می شود . برای او مرزی وجود ندارد . هر چه را که وجود دارد او می تواند شاعرانه ببیند . و مسلماً در این میان زشتیهای بسیاری وجود دارد که او آنها را می بیند و می سراید . شعر نصرت نه تنها شعری گستاخ است بلکه به دنبال رنج و تیره گی است . نکته مهم دیگری که وجود دارد این است که او می خواهد صرفاً شاعر باشد .در جایی که او تیره گیها را می سراید نه نقش یک مصلح اجتماعی را بازی می کند و نه مرثیه سرایی می کند . تنها آن چیزی را وجود دارد آشکار و بی پرده و البته شاعرانه بیان می کند . نیما از اولین کسانی بود که به شعر نصرت توجه کرد . آن موقع که نیما شعر های او را می خواند نصرت شاعر جوانی بود که هنوز نه چندان از رنجها می سرایید و نه چندان به موقعیت شعری اش توجه داشت . آنچه برای نیما جالب بود و سبب شد که شعر او را به گونه کشف کند این بود که نصرت با تمام استعدادی که در وزن و قافیه داشت اما از مفاهیم سنتی بدور بود و مهمترین ویژگی او تا زمان مرگ در شعر او آشکار بود ، بی توجهی اش به ادبیت زبان بود . نصرت با اینکه زبان شاعرانه را بدرستی بکار می گرفت و هوشمندانه قافیه ها را مرتب می کرد اما از زبان ادیبانه و در حقیقت ادبیت زبان شعری بدور بود . همین ویژگی او بود که بعد ها منتقدین و نویسندگان و حتی خود نصرت نام زبان تهرانی را به شعر هایش داد . نصرت در برابر شعر شاملو که زبان آرکائیک داشت و شعر اخوان که به زبان کلاسیک شعر فارسی نزدیک بود زبانی را  بکار گرفت که شبیه زبان رایج در کوچه و بازار تهران بود . در این میان افراد بسیاری بودند که شبیه شاملو شعر می گفتند یا شبیه اخوان اما هیچ کس پیدا نشد که بتواند با زبان نصرت شعربگوید. زبان نصرت غیر قابل تقلید بود . چیزی بود که تنها خود او قادر به استفاده از آن بود . قدرت و استعداد او در وزن و قافیه و گستاخی او در استفاده از مفاهیم و واژ ه های شعری را برای او به وجود آورد که هیچ کس شبیه او نمی تواند باشد . از طرفی شعر او ساختگی نبود . او هیچ چیزی را در شعر به صورت ساختگی استفاده نمی کرد . کوچک ترین و روزمره ترین اتفاقات در شعر او حضور پیدا می کردند . شعر او در مرکز زندگی بود و برای همین به نظر می رسید همه ی اجزای شعر بخشی از شهر است و خود شهر در نهایت به شعر بزرگتری تبدیل می شد . اما نصرت گاهی هم بیرون از فضای زندگی شهری خود سعی می کرد شاعر باشد . به این معنا که می خواست اتفاقات و پدیده های جهان را از منظر یک شاعر نگاه کند . طبیعتاً در این گونه موارد فضای کلی او از جهان قدری وسیع تر می شد . در این گونه شعر ها از بازیهای روزمره ی زندگی فاصله می گرفت و به مفاهیم جدی تری می اندیشید . « شمشیر معشوقه قلم » یکی از مهمترین تلاش های او در این فضا است . در این شعر اگر چه نصرت به مدد هوش و استعداد خود توانسته یک منظومه را کامل بسراید اما در مقایسه با دیگر شعر های او صرفاً به یک بازخوانی تاریخی شبیه است . حتی مقداری هم ساختگی به نظر می رسد و خواننده احساس می کند شاعر می خواسته یک سری واقعیت بیرونی را در قالب وزن و قافیه بگنجاند .

در شعر نصرت رحمانی یکی از چیزهایی که توجه بسیاری را جلب می کند ، رابطه تخیل و زبان است . در آغاز شاعری او تخیل را به کار می گیرد تا در خدمت زبان باشد . دراین دوره او تحت تاثیر نیما و دیگر شاعران آن زمان مهمترین عامل را در شعر زبان می داند . به نوعی هنوز درگیر شکل دادن به سطرهای نیمایی است اما آنچه که او تخیل میکند و می بیند از اساس با تمام هم نسلان خود متفاوت است . اگر چه تمام شاعران این نسل با چهار پاره و شعر کلاسیک شروع کردند اما همه ی آنها یک ویژگی مشترک داشتند و آن اینکه مفاهیم آنها هم کلاسیک بود . شاعران آن زمان هنوز تحت تاثیر صفت طویل مفاهیم شعر کلاسیک بودند . با این وصف واژ سازی آنها ، سطر ها و عبارات و مصرع ها و بیتها همه ریشه در ادبیات کلاسیک داشت . اما شعر نصرت از گونه ای دیگر بود . او با اینکه چهار پاره می سرایید از مفاهیم کلاسیک بهره نمی گرفت . در همان زمان که جوان بود واژه ها و عباراتی را استفاده می کرد که معطوف به یک ذهن مدرن بود . بنابراین تخیل نیرومندی داشت که با راهنمایی نیما آن را در خدمت زبان بکار می گرفت . اما در دوران پختگی شعر او رابطه زبان و تخیل به گونه ای باژگونه شد . در این دوران دیگر او تخیل را به خدمت چیزی در نیاورد . جسارت و گستاخی سبب شد تا هرچیزی را تخیل کند . هر مفهومی را بسراید و هر اتفاقی را به شعر بکشد حالا دیگر نوبت زبان بود که به دنبال تخیل برود . مفاهیم تازه و جدیدی که او وارد شعر کرد تا زبان سابق سراییدن نبود پس زبان جدیدی نیاز بود . زبانی که به اندازه ی تخیل او بی پروا باشد و به اندازه ی مفاهیمش گستاخ . نصرت این زبان را در میان مردم ، در کوچه و خیابان یافت . از استعداد خود بهره گرفت . تا آنرا شاعرانه کند . از این زمان به بعد شعر های او شعرهایی منحصر به فرد بود . 

سکینه پاریاو

سکینه  پاریاو متولد سال 1337 رشت و فوق دیپلم مرکز فنی حرفه ای لاکان می باشد وی به دو زبان گیلکی و فارسی در قالب نو و کلاسیک شعر می سراید . اشعار وی در جراید گیلان از جمله گیله وا چاپ شده است . آثار : وقتی تمشک ها می رسند .

بهار هرچی برگ و بار داشتی

تابستانا قرضا داگمیوه کی برسه

تابستان خو قرضانا همه فاده

بهار هرچه برگ و بار داشت / به تابستان قرض داد / میوه که رسید / تابستان همه قرضش را می دهد .

پاییز گرم باد

برگانا خوشکاکود

زمستان باجیر فوکود

اساده زمستان دانه بهارامره

بادگرم پاییز / برگها را خشکاند / زیر پای زمستان ریخت / حالا دیگر زمستان می داند و بهار. 

               وجه اشتراک سرقت و سانسور

خواننده این مطلب قبل از اینکه خودش را درگیر خود متن نماید ذهنش به واژه های تیتر گره خواهد خورد و شاید هم به آسانی نتواند خودش را در این گیرو دار برهاند ، البته پر بیراه نمی گویم چرا که تیتر هر مطلب یک سری پیش ذهنیاتی برای خواننده ایجاد می نماید تا به موضوع اصلی بپردازد. چند وقت پیش در وبلاک یکی از به اصطلاح پژوهشگران گیلانی مطلبی را ملاحظه نمودم که مربوط به اطلاعیه ای بود مبنی بر سرقت آثار پژوهشگر مذکور همچنان ادامه دارد قابل بحث بود و البته آنچه در این بخش مرا بیشتر به تامل واداشت این بود که موضوعات تاریخی غالباً در هر محدوده ای که باشد بسیار گسترده است چرا که هر پژوهشگری براساس قوه خویش در بین موضوعات حاکم بر آن محدوده ی جغرافیایی ، تاریخی و... بخشی از آن را در قالب پژوهش بررسی می نماید ضمن اینکه همان بخش شاید مسایلی را در لابلای خویش داشته باشد تا بخش مشترک همان موضوع تاریخی باشد که در این راستا تاریخ پادشاهان نمونه بارز این بخش اشتراکات است و پژوهشگران متفاوتی می توانند مثلاً از مبحث خانوادگی آنان پژوهش نمایند بی آنکه آن پژوهشگران شناختی از یکدیگر داشته باشند اما وجوه اشتراک بحث پژوهش شان ناخودآگاه شبیه هم می شود .جالب توجه اینکه این پژوهشگر محترم که در این یکی دو دهه آثاری از خود بجای گذاشته از همین دست می باشد وآنچه که در این رابطه کتاب سازی نموده است در سرند تجزیه و تحلیل بگذرانیم آنچه بیشتر نمود پیدا می کند آمارو ارقامی است که در پیش رویمان داریم گرچه در آثارش از ذکر ماخذ کوتاهی ننموده است اما گرته برداری از زحمات دیگران هم نوعی برداشت می باشد یعنی نوشته های باد آورده بدون درد و سر . پژوهش غالباً بایستی از تراوشات ذهنی شخص پژوهشگر ، مورخ ، نویسنده و... باشد و این امر هم شاید وجود خارجی نداشته باشد مگر موضوعی فی البداهه باشد و قابل لمس و درک و رویت باشد .اما تاریخ را به باور عامیانه کشاندن آسان است ولی اگر در دید آنالیز و تحلیل گذرانده شود ، تاریخ گاهی ما را از اصل دور می سازد که در همه ادوار تاریخ یک سلسله ، دارای فرازو نشیبهایی بوده است و در نتیجه نمی توان بخاطر وجه اشتراک تاریخی ، یک پژوهشگر ، پژوهشگر دیگری را که تنها نوشتارشان و موضوع پژوهش شان مشترک است سارق قلمداد نماید و همین عوامل بالا باعث می گردد تا این کینه کدورتها در قالب سانسور نیز نمود پیدا نماید که در تالش متاسفانه چون هنوز گفتمان سیاسی و الفبای سیاست برای عده ای از جوانان علی الخصوص از این قشر پژوهشگران تعریف نشده که به جوانان القاء می نمایند تا برای خوانندگان شان وکیل دعوی انتخاب نمایند و تکثیر و ترویج فرهنگ تالش را امروز متاسفانه جوانانی در دست دارند که گستاخانه واژه وکیل را به رخ این و آن می کشند بی آنکه توازون شعور فرهنگی شان را بالا ببرند که حق مسلم هر خواننده است از هر آنچه که بنام فرهنگ به جامعه تالش تزریق می شود انتقاد نمایند که این معضلات کماکان دامن گیر همه آن کسانی که با فرهنگ سرو کار دارند شده است و این موضوعات نمی تواند رشد نسبی فرهنگ و هنر و ادبیات تالش را رقم بزند . متاسفانه بعد از یکماه و اندی از اطلاعیه اولی نگذشته است خبر از راه می رسد که همین پژوهشگر محترم نخبه ای از فرهنگ وهنر تالش را سانسور نموده است که نمک پاشیدن بر روی زخم را در ذهن تداعی می نماید و نتیجه نهایی این موضوع که بسیار هم برای جامعه ادبی تالش قابل بحث خواهد بود بخصوص برای اندک جوانان مظلوم تالشی که به خیلی از مسایل مد روز اشراف ندارند و ناخودآگاه به باندهای فرسایشی گرایش دارند ، بایست این موضوعات را آویزه ی گوششان قرار دهند و با چنین فرایند از نزدیک آشنا باشند . متاسفانه و یا خوشبختانه یکی دو سالیست که شرکتی به اصطلاح فرهنگی و هنری بنام « موسسه تالش شناسی » در تالش آغاز به کار نموده است که مدیر مسئول آن غیر تالش و تات زبان است و این « شرکت سهامی خاص » که هنوز به لحاظ بازار یابی در بورس قرار نگرفته به تازگی در یکی از شماره های بولتن داخلی خود کتابهایی را که در این دو سه دهه در تالش چاپ و انتشار یافته است لیست نموده و به معرض دید خوانندگان قرار داده است منتهای مراتب « ماسوله رودخان » اثر شاعر نام آشنای تالش جمشید شمسی پور خشتاونی بنا به دلایل نا معلومی در صفحات آن سانسور شده است. این شخص به مراتب در طول این یکی دو دهه بارها از این شگردهای بامزه را تکرار نموده است و در زمانی که با سراینده ي « خندیله پشت » کدورت شخصی داشت آنرا چندین بار سانسور نموده بود و امروز نیز با سراینده « ماسوله رودخان » !! که خوشبختانه در چند سال گذشته همین پژوهشگر محترم البته در زمانی که با شاعر « ماسوله رودخان» خش و بش داشت به ستایش آن پرداخته بود . پژوهشگری که مدعی است آثارش به سرقت می رود امروز در برابر این سانسور چه پاسخی برای خوانندگانش دارد ؟ پژوهشگری که غرضیت شخصی را ارجح تر از کارهای فرهنگی هنری می داند آیا می توان به آثاری که تاکنون آن هم بنام قوم تالش از خود بجای گذاشته است اعتماد نمود ؟ سوالم از این شخص که نه بلکه از آن دسته از جوانانی که باوردارند این شخص دلش برای واژه تالش می سوزد آیا می توان این نوع طرز تفکر را برای یک قوم اندیشه قلمداد نمود ؟ اگر خود نمی توانند پاسخگو باشند حداقل وکیلی را تعیین نمایند تا در این خصوص پاسخی به ما بدهند که البته ریزش شان سنگین تر از موکل شان خواهد بود !

رحيم چراغي

رحیم چراغی در سال1342 خورشیدی در روستای پشکه از توابع کوچصفهان دیده به جهان گشود . تحصیلات خود را تا سال چهرم هنرستان صنعتی (دوره متوسطه ) ادامه داد ومتاهل و دارای فرزند و ساکن رشت است . چراغی در زمینه روزنامه نگاری و تحقیقات مردم شناسی و فولکلور (فرهنگ عامه) فعال و پرتلاش است . شعر کم می گوید و بیشتر در عرصه تحقیق فعالیت دارد . او از« بدعت گذاران هسا شعر» می باشد . تاکنون آثار زیر از وی منتشر شده است :

1- اگر برنج مان رنگ نگیرد ( قصه )

2- صدای شالیزار ( گردآوری مجموعه شعرو مقاله )

3- متل هایی از گیلان

4- ویژه ی شالیزار ( مجموعه شعر و مقاله ، ضمیمه گیله وا )

5- هسا شعر تازه ترین آواز قومی ( ویژه ی هسا شعر گیله وا )

6- ویژه ی شعر گیلکی ( ضمیمه گیله وا)

7- روزهای نو ( اشاره هایی در حاشیه و متن نوروز)

8- سایه دیمه و سه دفتر دیگر ( مجموعه هساشعر ها )

و مقالات متعددی در مجلات چیستا ، سنبله ، ویژه نامه های هنرو اندیشه ( نقش قلم رشت) ، ماهنامه گیله وا ، فصل نامه گیلان زمین ، گلان نامه ، جنگ کادح و... منتشر کرده است و آثار دیگری نیز آماده ی چاپ دارد .

به جمشيد شمسي پور

تاوستان ا را

بوشوسته

مرا

ماسوله اياز

انبست

مه ماسوله / مراو / تابستان را / شسته / غليظ

رشت

فارسم

تاوستان دلاكو

مي رافا

نئسابو

به رشت/ كه رسيدم / كوبه دق الباب ،‌تابستان / چشم در راهم ،‌نبود

 فرزاد بختیاری

آوتاوی بکارم

ولی وشتنگی دییسه غمه دریا مینه کو

بوین خون ویتکی پیله آلاشی سینه کو ؟!

وشکلیسته ، تیته جاره ، خروئه داری ناجه دیل ؟!

نزونو وا دخته زم گته لاسون مینه کو ؟!

هرچی روشنه چمی را دکه سییا ، زرده پپو !

دییاره ، آوینه یه سنگی سایه ، آوینه کو

چتا سونه متاجن ورپنه ! دستونی بوری

بمس ام مرثیه خونی ، وازه سنگون مینه کو ...

بره آوتاوی بکارم پپو چالون دیلی کو

سبا پشرا تیه نقلی مونو روجی کینه کو

برای : محمد تقی میر ابوالقاسمی

شکوه آخرین پرواز

آخرین سلام

هنوز

بر شقیقه ی گوشم نشسته است

با جنسی از بلور

رنگی چون هاله ماه

این اولین بدرود بود و

آخرین سلام

و اسفند ماه پیل افکن

آواری از هزاران درد را

بر آینه چشمان پر انتظارمان

نشاند

خود گواه حسرتی بود

که بر بال باد نشست

اندوه واژه ای متبرک است

برای قلبهای شیشه ای

که ما

شکوه آخرین پرواز را

با لبهای گزیده

نظاره می کنیم

کژال ابراهیم خدر

کژال ابراهیم خدر یکی از شاعران مطرح زن در کردستان عراق می باشد که فعالیت جدی خود را از دهه هشتاد آغاز کرد از آثار او می توان به مجموعه ی جنگ و آشتی انگشت ها اشاره کرد . اکثر شعر های این مجموعه عاشقانه های کوتاهی است که سرشار از حسی نوستالژیک و لحنی اندوهبار است .

شعر

من تو را و شعر را

بسیار دوست دارم

با من بگو شعر ، عشق تو را یادم داد

یا عشق تو

شعر را یادم داد ؟!

قفل

من و مرد شاعری

دو شعر سرودیم

او برای دخترکی

ومن برای یک پسر

پسرک شعرم را

به دوستانش نشان دادو

از آن ترانه ای ساختند

دخترک اما

آنرا داخل صندوقی انداخت و

قفل محکمی به آن زد 

عبدا.. گوران

 گوران را پدر شعر نو کردی می دانند . وی با بازگشت به مایه های اصیل شعر کردی و سر پیچی از عروض عربی و قافیه های سنتی ، شعر نو کردی را پایه ریزی کرد . گوران در سال 1905 میلادی و در شهر حلبچه به دنیا آمد و در سال 1962 میلادی در اثر بیماری سرطان در گذشت .

آثار وی عبارتند از :

1- بهشت و یادگار

2- یادگار کهن

3- اشک و هنر

4-سرشت و درون

[پاییز]

پاییز ! پاییز !

عروس کاکل زرد

من غمگین ، تو ناخشنود

هردو همدرد !

من اشکم ، تو بارانی

من آهم ، تو باد سردی

من غم تو ابر گریانی

به پایان نمی رسد : ناله ام ، ناله ات

هرگز ، هرگز

پاییز ، پاییز

حسین مرادی

کادره آی

بلند بالا غریبه ، کادره آی ؟

قشنگه کاسه چم ، دریا دره آی ؟

رمش کرده خیالی کام ت وینده

ای دومنه سوزه داریش ، کادره آی؟

چ شیرنه لهجه داری از ترا غش

یقینه تالشون پارگا دره آی 

 چده پرزه شی نازیره  ، بمرم

ت گیریه رنگینه دنیا دره آی

هیزارون ناجه دارم اشت خونه

ویکرم گردی اشته پادره ، آی ؟

چمن هیسته دیئشته اشت قربون

بلند بالا غریبه کا دره آی ؟

شهرام آزموده

سییا روج

ای روجی ، سییا روجی ، آفتاوی نه خری گته

وله تا پرپرآبه ، همه جگا بری گته

پمچالون پرگه تایه لپ پزر آزر آبینه

پمچالون پرمه جگا ،گنده و اژگری گته

پزریستینه همه میشیندی یه وله تایه

اخاسه میشیندی یه تامون جگا چری گته

چمه باغ و بوستونی واشون کوی تمون آبه

چمه باغ و بوستونی واشون جگا قری گته

کوکومون و بلبلون ، کو کو چلچل ژون آبه

چمون ا خنده جگا ور ور زر زری گته

ای خدا ام د چ روزگاری یه کی چمه را

شو سییا و روجی دیم ماتمی شندری گته

اشترا رحمی بکه ، دکش برون تخم و توشه

کی برون سله کاره لاله رو سرسری گته

فاطمه شریف نژاد

غم های اودیسه

غروب می شوم بر کشتی ات

که موج موج نوح را می آورد

تا ببینم مرگ

هویتش را از باران آورده بود

آسمانی که مرده باشد

چه سود

اودیسه هم اقیانوس را گم می کند

حالا ، بادبانها را بالا ببریم

بعد از این جزایر سرگردان

هنوز هم

نمی خواهی بر ساحل باشی ؟

مجید بالدران

درهای این آسانسور

برای هرگز بسته است

و هیچ نگهبانی

به حروف بلوند ، تعارف لبخند نمی زند

                                             فرشمان کاغذ و

                                               سقف از کلمات

                                                  دستها دیوارند

جملات

آرام از کوچه می رسند

کلاه از سر بر می دارند

پیراهن متن در می آورند

و در راهروی بی واژه ی تنهایی ها

ناپدید می شوند

در جستجوی نقطه ای از همزبانی

تا ناکجا اهل جهان را می کشانی ...

غلامحسین رنجبر مقدم   ر. م . مبهوت

درفش عشق

حضورت در میان عاشقانت نازو بی همتاست

جلوست در میان قطره های اشکشان پیداست

همه مست شراب لایزال چشم خمارت

سبوی جانشان لبریز آن می بی کم و بی کاست

همه جان بر کفند اینجا که تا یک عشوه ناز آئی

به عشقستان هنوز آئین جانبازیت پابرجاست

به هر برزن نشانی هست از عشق بی نامت

درفش عشق تو آغشته با خون تمام عاشقان بر پاست

شمیم بوی تو بی وقفه در جریان بخشایش

در این بخشش ، فراوان و بدون مرز بی پرواست

ره عشق تو سخت است و پر از اشباح نورانی

ولی آئینه دار است آنکه میآید بدون خواهش و درخواست

اسیرانت همه غرقند در اقیانوس حسن تو

چنان محو تواند آنها که گویی جملگی ذراتشان عنقاست

کمی از اضطراب عشق خود را هدیه کن بر خاک پای خود

که در دنیای مبهوتی اسیر عشق بودن آرزوی ماست

ناصر حامدي

سفر

دوست دارم بروم ،‌سر به سرم نگذاريد

رفتنم را به حساب سفرم نگذاريد

دوست دارم كه به پابوسي باران بروم

آسمان گفته كه پا روي پرم نگذاريد

اينقدر آينه ها را به رخ من نكشيد

اين قدر داغ جنون بر جگرم نگذاريد

چشمي آبي تر از آئينه گرفتارم كرد

بس كنيد ،‌اين همه دل دوربرم نگذاريد

آخرين حرف من اين است ، زميني نشويد

فقط ... از حال زمين بي خبرم نگذاريد

آرمین فریدی هفته خونی

تالش سرده والی وینی پکرده

خزونی ویشه نه وینی چ کرده

نوینی نه کور آبیره ننه جان

اشته چرا خیلی وخته دمرده

تالش شوی نییه ت خاو موینم

چمن سوته دیلی بی تاو موینم

شوی بی اشته ویر اگه بخسم

ایلاهی مئیزم آوتاو موینم

اشاره :

هر وقت که می خواهم از شمسی پور بگویم

و یا مطلبی بنویسم یاد اولین دیدار همچون

 رعد در جلوی چشمانم رژه می رود روزی

که سرنوشت ادبی ام  رقم خورد و از جهل

 و گمراهی نجات یافتم و حیفم می آید در این

جا آنرا در ویترین دید عموم نگذارم به همین

 لحاظ در ستون ستایش شاگرد از استاد خود

 که هرساله بطورسریالی درهفته نامه ولایت

قزوین به چاپ میرسید برای آندسته از

بازدیدکنندگان محترم شاید اولین بخش

آن بسیار جذاب باشد .

                      اگر یکشنبه و چهارشنبه گم شوند ...

1- مرداد ماه است پس از تدوین منظومه تالشی «چپره پشت » capara pest برای آشنایی با چاپ با قوس کشهای فراوان ، جناب شمسی پور را در هلال احمر پایگاه امداد یافتم و از قبل منظومه ی «مسله رخن » ایشان را به همراه داشتم و به پایگاه رفتم درب برویم باز شد . از قبل فکر می کردم با یک چهره ی مغرور و متکبر روبرو می شوم و... شخصی درب را برویم گشود و وارد انتظامات شدم.

گفتم : ببخشید با آقای شمسی پور کار داشتم .

شخصی متین و به قول جناب لطفی مهربان تر از مهربانان که خارج از آنچه من تصور می کردم روبرویم ایستاد و گفت :

 عزیز دلم خودم هستم .

 کتاب خودش را نشان دادم همچون کار آگاهی که کارت شناسایی اش را به مجرمی نشان می دهد و گفت : عزیز دلم چیز ناقابلی است سپس در آغوشم گرفت . با صفا و مهربانی تالشی اش گفت :

خب عزیز دلم چند سال است در قزوین هستی ؟

 شش سال. دو سال در الموت چهار سال زیبا شهر و در شرکت تاژ مشغولم .

 لابد شعر هم می گویی ؟

 ای بخور و نمیر .

گفت خوب پیش من برای چی اومدی ؟

 گفتم برای راهنمایی .

برای چی ؟

برای چاپ منظومه ام !

منظومه ؟

بله .

بارک ا... پسرم ، عزیز دلم میشه برایم بخوانی .

من هم با آب و تاب و پرچانگی تمام منظومه را برایش خواندم . حالا حق با جناب لطفی است مهربانی آنجا بود ، صفا بود با هر بندی که می خواندم تحسینم می کرد . چقدر حوصله داشت حوصله ، حوصله ، حوصله .

2- روز پنجشنبه ای بود تاریخ یادم نیست گفته بود تمام آنچه سروده ام را به همراه بیاورم . با هم رفتیم محمود آباد گفت :

پسرم گیله وا را می خوانی ؟

گفتم : گیله وا را نمی شناسم .

نیما را می شناسی ؟

جرات نداشتم بگویم نه .

خب شاملو چی ؟

نه .

گفت : پس تو حالا خیلی کار داری !

گفتم حق به جانب شماست استاد . ولی من کسی را بالای سرم نداشتم خود جوش و خود سوزم . حالا آمدم که پیش شما ...

گفت ببین همین الان به تو می گویم اگر می خواهی شاعر بشی باید دوام داشته باشی ، جسور باشی ، شجاع ، صادق باشی و دروغ نگویی و اگر هیچ خصلتی از اینها را نداشته باشی از همین راهی که آمدی برگرد ! . ظاهراً گفتم چشم ! ولی چند متری سکوت کردم تو دلم گفتم :

ای بابا من از چاله افتادم توی چاه ! حالا هیچی نشده یارو می خواد گردنم را بزند . پاهام شروع به لرزیدن کرد ، ولی چاره ای نبود . رفتم با یک عالمه دفترو دستک تو بغل با فکر های جور واجور انگار به سلاخی می رفتم و تو فکرم که حالا چند قصاب منتظر من ! رسیدیم به کوچه شیرودی به در نقاشی شده . درخت تاک روی دروازه را دیدم . خانه حیاطی تمیز و شسته رفته ای داشت و به هوای اینکه کسی خانه است ولی ... رفتم تو ایوان روی میز و صندلی فایبر گلاس سفید رنگ نشستم چیزی آورد خوردیم .

خب ، خوش آمدی عزیزم دلم حرف بزن اینها چیه ؟

گفتم : همه اش شعر .

همه اش شعر ؟

کمی جا خوردم با ترس و لرز گفتم : همه اش شعر .

گفت : بخوان ؟

من هم هر چه سروده و نوشته بودم همه اش کلاسیک بود .

گفت : هسا شعر گفتی ؟

گفتم : استاد هسا شعر را نمی شناسم .

گفت از امروز این دفترو دستک را توی بقچه می پیچی میاندازی پشت بوم . تو باید از امروز از صفر شروع کنی !

گفتم آخه ...

گفت : آخه ماخه نداره من توی ادبیات بی رحمترین آدمم . می خوای همینم نمی خوای خوش آمدی .

چند لحظه فکر کردم گفتم : نه این تو بمیری از آن تو بمیری ها نیست تو این فکر بودم که رفت یک بسته کتاب های جورواجور از کتابخانه اش آورد . این نیما این چی و چی و چی ... همه را می خوانی یکی دو جلد گیله وا و چند شماره هفته نامه ولایت را نیز به من داد .

آمدم خانه عیال پرسید :

چی شد؟

جناب شمسی پور را دیدید؟

چه جور آدمی بود ؟

گفتم : زن من با پای خودم رفتم خانه ی جلاد ، یارو از مرگ فرار کرد رفت خانه ی مادر مرگ !!

یک ماه از ترس نرفتم محمود آباد . آقا خیلی بی رحم بود . واقعاً در ادبیات گفته بود بی رحم هستم . حالا شاید علیخانی و دیگران که پیش ایشان رفته اند می دانند که من چه می گویم ؟ آنها شاید چیزی نگفته اند ولی بگذارید من بگویم و...

3- یک جلسه گفتند یک ماه هسا شعر کار کن گفتم چشم و کتاب هایی در خصوص هسا شعر به من داد تا مطالعه کنم و من شروع به کار کردم و جلسه ی بعد که رفتم برای هر هسا شعر پنج نمونه هسا شعر گفته بودم . خواندم خواندم خواندم متاسفانه هیچ گونه انتخابی در کار نبود هی گفتند همه طرح اند ولی در قالب نریختی . چشم استاد جلسه ی بعد همه را در قالب می ریزم . همان روز وقتی موقع خدا حافظی بود یهو یادم آمد گفتم استاد راستی یک هسا شعر خیلی وقت پیش سرودم بخوانم ؟

گفت بخوان :

«گیسوان سیاهت را به باد بسپارو / چشمان آبی ات را به ماه / خودت را به من / که دل / برای تو می طپد » هاج و واج نگاهم کرد مرا در آغوش کشید گفت : احسن این شد شعر گفتن .

 استاد آن همه شعر خواندم نپسندیدی ...

گفت : ولی این را در قالب ریختی و...

حالا یکشنبه ها و چهارشنبه ها روز وصال یار و استاد عزیزم است . صورتم را می بوسد و موقع خدا حافظی می گوید کی می آیی ؟ گاهی اوقات خارج از این دو روز زنگ می زند سلام عزیزم فلان نامه رسید ، فلان نشریه ... فلان نامه ات فلان شعرت چاپ شد و... و اما از لحظه ی ورود این دو روز و لحظه ی خروج این دو روز بگذری مابین این دو لحظه یعنی رفتی داخل کوره آهنگری و بین پتک و صندان قرار گرفته ای باور ندارید بروید از آنهایی که رفته اند و دیده اند بپرسید که الحمدا... هر کدامشان یلی در ادبیات معاصر هستند و ... و ... اکنون سه سال است با خنده اش خنده و با بغض اش بغض با بی خوابی اش بی خواب با سیری اش سیر با گرسنگی اش گرسنه با اخمش اخم با شادی اش شاد با ندیدنش غمگین می شوم وای به حال روزی که یکشنبه ها و چهارشنبه های عزیزم گم شوند . در پایان پر چانگی ام غیر از این جمله چیزی ندارم که نثارش بکنم : استاد گرانقدرم جناب شمسی پور از زحمات بیدریغ ات که در این سه سال پر بار برایم کشیده اید تقدیرو تشکر می کنم و چون وارد چهارمین سال حضور می شوم امیدوارم شاگرد کوچکت را مورد لطف و نوازش خویش قرار داده و می دانم آنچه را که در چنته داری از من دریغ نکرده ای و امیدوارم شاگرد خلفی برای شما و فرزند پاکی برای تالش عزیز باشم .

یاد آوری :

این مقاله در سال 1381در هفته نامه ولایت چاپ گردید اما اکنون هشت سال است در کنارش هستم و اعلام می دارم تا زنده است در کنارش خواهم ماند و پس از مرگش ادامه دهنده ی اندیشه اش خواهم بود و نهایت اینکه جسدش را به وزمتر خواهم برد تا مرا نیز پس از مرگم در کنارش به خاک بسپارند با این توصیف امروز شمسی پور را نمی توان در یک جمله خلاصه نمود اما آنچه که در این هشت ساله دیدم به خود جرئتی می دهم تا یک شاه چکامه در باره اش بگویم :

شمسی پور انسان لطیفی است اگر در یک سفره با او نان نمک بخوری مهربان است ولی همین که سفره را جمع کردی چه در خانه اش چه در خانه طرف مقابل باشد وقتی وارد مدار ادبیات شد دیگر نه سفره را می شناسد و نه نان و نمک را . می گویند هوشنگ گلشیری در ادبیات خیلی بی رحم بود و سخت می گرفت  ولی شمسی پور بی رحم تر و غضبناکتر از گلشیریست .

شعر آذری

شاعر : صالح عطایی

مترجم : چوکا چکاد

ناغیلسیز اوشاقلار

قیش گئجه سی ،

            قالی ، بوزلو

کولک قالخیر،

             قاپیلاری دؤیه- دؤیه

کیمسه آلمیر اؤزونه

           ناغیلسیز اوشاقلار سویوقدا یاتیر

ترجمه :

شب زمستانی

            برف و یخبندان

کولاک در می گیرد 

            درها را یک به یک می کوبد

کسی به روی خود نمی آورد

کودکانی که قصه ای ندارند

در سرما  به خواب می روند

آغلامادیقدان سونرا

ایندی کی دیلیم  توتمور حسرتیمی

بوشلایاسیز منی گؤزلریم

بوشلایاسیز منی اللریم

             سوساسیز سیزی

سوسان اولماییر

             و هر بیر شئی

                      جانلی دیر یئنه

و گؤزلریم اؤزو اوچون یاشاییر

                      و اللریم اؤزو اوچون

و آرادا ائشید یرم

بیر قاریشیق

دانیشیغی

ترجمه :

بعد از گریه نکردن

اکنون که زبانم به حسرتم نمی چرخد

رها کنید مرا ، چشم هایم

             رها کنید مرا ، دست هایم

                        ببرید صدایتان را

خاموش نمی شوند

         و همه چیز دوباره زنده است

چشم هایم برای خود زنده اند

         و دست هایم برای خود

و جایی در این میان

                       می شنوم

گفتگویی درهم را

بر گرفته ار کتاب « فرصتی برای بودن »

تهمینه ابراهیمی

انتشارات سایه گستر قزوین

چاپ اول: 1383

درختان یخ زده

پیراهن سفید برفی خود را

 از تن در آوردند

به انتظار نشسته ام

و به انتهای جاده

غباری کوچک

نوید رسیدنش را مژده می دهد

برگرفته از کتاب « خیابانهای پر از نقطه چین »

رضا ترنیان

آستانه (1)

...

آستانه

سر تمام خانواده ام را شکست

     من نماندم

               مادر ماند

               مادربزرگ و بقیه ماندند

               من نماندم

              روبه روی گریستن شهری که آب رودهایش از گریه بود

سلام و خداحافظی اش

                          از گریه بود

...

چهل ستون در خودش پیچید

و چشمها و آبروان آن زن را که گم کرده بودم

                                                                      به قزوین آورد

مادرگفت : « سراسر حرف حرفت را می فهمد ؟! »

و مادر بزرگ گفت : « تندرستی همره

                                      همش

                                                همدیگره موچی بزنید! » *

و آسمان دیگر حرف نداشت

و آستانه که دور بود

باز در خاطر سپید رود خواب هایم حرکت کرد

و از دشت

               تا دریا

لهجه پسته را فهمید

                       و اندام انگور را بوسید

* - به همراه تندرستیو سلامتی ، همیشه همدیگر را ببوسید

کتاب           تالشان              منتشر شد

مؤلف : علی عبدلی

ناشر:

کتابی است در رابطه با تاریخ تالش  ، کسانی که علاقه مند به تالش شناسی هستند جهت دریافت این کتاب می توانند در ازای پرداخت    6000  تومان به آدرس :

 گیلان- رضوانشهر- میدان نماز-کتابفروشی دستان

کتاب مذکور را از طریق پست دریافت نمایند

هوشنگ عباسی

هوشنگ عباسی در آبان ماه 1333 خورشیدی در فخر آباد لشت نشاء دیده به هستی گشود . پس از اخذ دیپلم ادبی در رشت وارد دانشسرای تربیت معلم گردید و در رشته ادبیات و علوم انسانی ادامه تحصیل داد .چندی به عنوان دبیر آموزش پرورش به تحصیل پرداخت ، سپس مشاغل مختلف از جمله روزنامه نگاری را آزمود . نوشته های او در ویژه هنر و ادبیات  ، دامون ، گیلان نامه ، صدای شالیزار، ویژه نامه ی هاتف ، کتاب کادوس ، گیلان زمین ، مجله گیله وا و... به چاپ رسید ه است به فارسی  و گیلکی در دو قالب نو و کلاسیک شعر می سراید و در زمینه مردم شناسی و روزنامه نگاری و نقد و بررسی و تحقیق قلم می زند  . او هم اکنون سردبیر ماهنامه گیله وا می باشد . کتاب های زیر از او به چاپ رسیده است :

1- عادلشاه

2- شاعران گیلک و شعر گیلکی  جلد اول

3- شاعران گیلک و شعر گیلکی جلد دوم

4- بازتاب نهضت جنگل در هنر ادبیات

 آثارآماده چاپ :

1- جنبش های انقلابی و دهقانی در گیلان

2- یاوری ( زندگی تعاونی در روستاهای گیلان )

3- تاریخ پیدایش انجمن های هنی و فرهنگی در گیلان

4- منوگرافی لشت نشاء( اوضاع تاریخی ، فرهنگی و اقتصادی )

5 تاسیانی ( مجموعه اشعار )

مره به یاد باور

مره به یاد باور

گوله تی تی

بدا تی یادَ جا ، جه خاطرا نشم

او وختی کی تی مهربانی واٌر زایه

برنجه گوشه سورخابه

زیمین و آسمان شبق زنه

تی چومه مِئن ، بیجاره سایه سبز آبه

او وختی

بولبولان تی تسکه دیله ره

ایتا دو تا دهن خانید

زواله زلزله خوسازه کوک کونهِ

تی درده اون دانه

جه تنهایی - اَیی

او وختی کی تی دیمه کوله اَرسو خط تودهِ

تی ول بیگیفته دیل هونکابه

او وختی عاشقان همه ، تی ورجه سوجده شید

تره نماز عشق خانید

پره پره تی تی -  شیر بها

تی رو سیفید

او وخت مره به یاد باور

..........

ترجمه :

مرا به یاد بیاور / مرا به یاد بیاور/ ای شکوفه گل / بگذار از یاد تو زدوده نگردم / آنگاه که مهربانی تو به گل می نشیند / خوش برنج سرخ می شود / زمین و آسمان رنگ شفق می گیرد / در چشمان تو سایه شالیزار سبز می شود / آنگاه که / در همه خانه ها بوی برنج سبز نارس می پیچد / مرا به یاد بیاور / آنگاه که / مرغان برای دل تنهای تو / یک - دو دهن  آواز سر می دهند / زنجره ساز خود را به نوازش در می آورد / درد ترا می فهمد / از تنهایی  _ بیرون می آیی / آنگاه که اشک بر گونه ات خط می اندازد / دل شعله گرفته ات خنک می شود / آنگاه که عاشقان به درگاهت سجده می روند / برای تو نماز عشق می خوانند / دامان دامان شکوفه _   نثار قدم تو  / تو رو سفید و سعادتمند / آنگاه مرا به یاد بیاور .

سید مجتبی روحانی

دکتر سید مجتبی روحانی به سال 1322 خورشیدی در ییلاق جوارده رامسر دیده به جهان گشود . او تحصیلات ابتدائی را در رودسر و دوره دبیرستان را در قم به پایان  برد . وی پس از پایان دوره متوسطه وارد دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تهران شد . و در رشته بیماریهای پوست مدرک فوق تخصص دریافت کرد . دکتر روحانی ساکن تهران ، استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران است . او به دو زبان فارسی و گیلکی در قالب نو و کلاسیک شعر می سراید . اشعار او طبیعت ، زندگی و حال وهوای زادگاه شاعر را متداعی می کند . دکتر روحانی علاوه بر شعر در زمینه تحقیق و مردم شناسی نیز صاحب نظر است و مقالات متعددی هم در زمینه مسایل علمی و پزشکی به چاپ رسانده است و «م، مندج » تخلص می نماید .

زار

وچًه ...!

پوستین کلا بکَت !

گالش پا ، چموش بکت،

چوقا بکت

شولا بکت .

**

آی وچه ک

چوقا بشو

«لی» را دکت

« بت من » و « ماکس » و « آدی داس »

گالش پا به زار وکت !

**

چکال چکال ، دس دس چکال

کیجه جونه

گوسند دخون

گالش نی ، سورنا بکت !

« فیلیپس» و «سونی » را دکت !

خونه شون ، « تی . وی » دکت !

گالش کیجه ، مندیل بکت !

درازشلر چارشب و منجقه بکت

شهری پیرن وی جون دکت .

**

آی وچه ک

دامون گاو کوره ، بکت !

کلام و پس کلام بکت !

راش بکت ! مازو بکت !

« مزدا » ، « تویوتا » را دکت

**

آی وچه ک

من دامون زار دکت

زار دکت !!

ترجمه :

زار

کلاه پوستین ازمد افتاد ! / چموش از مد افتاد / « چوقا » از مد افتاد / « شولا » از مد افتاد / ای کودک / چوقا رفت / «لی» راه افتاد / « بت من » و « ماکس » و آدی داس » / پای «گالش » به ناله افتاد ! / دست کوبی ها و آهنگهای دلنشین : / کیجه جون / گوسند  دخون / نی گالش و سورنا از مد افتاد !/ « فیلیپس » و « سونی » را افتاد / در خانه شان « تی . وی » جا گرفت / « مندیل » دختر گالش از مد افتاد ! / پیراهن شهری در تنش افتاد / ای کودک / در جنگل نعره گاو از بین رفت ! /کلبه های گالشان از مد افتاد / درختان راش و مازو افتاد / « مزدا» و  « تویوتا » راه افتاد / ای کودک / در میان جنگل ناله افتاد / ناله و فریاد افتاد .

نقی مهر پویا

وربوک

دمفرس آچرا از کردمه بوک

برمه ناجمه انگل گینه لوک

سیازلفر دلکه  وختی وا دس

دیلی هاشنه د خونده سیا سوک

دیلم بند آبه به ا هف پیچه مو

چمن نقله خونو هف بندر وربوک

هرچی داز ژندیره د ، اور مونه

دیلی گیریه نازی ژنده هنی زوک

دریمه روزو شو راه نیمه راه اون

باکم نی مه بوان سر تو رو بی موک

سرو پان ایندی نه در ور ندارن

چکه تنبورییم به مه بکه کوک

بمون ایشله گرا تاکله هشی وش

گاز رباری لو شوون   بکه بوک

ترجمه :

مپرس از من که چرا بغض آلودم / حسرت گریستن دارم بر گلویم گره افتاده است / هنگامی که زلف سیاهت به دست باد افتاد /خانه دل ویران گردید / دلم در بند  آن هفت رشته گیسو افتاد / حکایت من است که نی هفت بند باز می گوید / هرچقدر داس ابروانت را فرود آوردی / گلهای عشق دل دوباره جوانه زدند /  روزو شب در راهها و نیمه راهها مانده ام / ترسی ندارم که مرا دیوانه و مجنون بخوانند / سرتا پایم هیچ گونه هماهنگی با هم ندارند / تنبور شکسته ام بیا و مرا کوک کن / « هشی وش » در ایشله گرا تنها بمان / در لب رودخانه گاز رودبار با شبهای بغض آلود .

دو شعر از

داوود ملک زاده

 هميشه

«گرم ياد آوري يا نه / من از يادت نمي‌كاهم» (نيما)

حتا اگر

يك در ميان

به خاطرت بيايم

تو،

سطر پيوسته‌ي شعرهاي مني

در روزهاي دغدغه و درس

ـ مثل نكته‌اي ظريف و ملوس ـ

جاهاي خالي‌ام پر مي‌كني.

حالا

فرقي نمي‌كند كجا باشم

چه بپوشم

كتيرا بزنم يا نه،

با اين همه

وقتي مي‌گويم:«دوست‌ات دارم»

يعني هميشه ـ

              حتا ساعت‌هاي غيراداري.

                                             و روزهاي تعطيل!

باربارز ۲

با زيباترين گل‌ها به ملاقات‌ام بيا!

اما يادت باشد

به گل‌فروش بسپار

بوي گل‌ها را در باغچه‌ي خودش نگه‌دارد

اصلن براي‌ام گل مصنوعي بياور

و چند قطره از عطر خودت را

كه در آن مي‌پاشي

نه نه، صبر كن!

لطفن همه‌ي اين‌ها را

فراموش كن!

خودت بيا!

                فقط

                       زود!