خواب مورچگان تعبير ندارد

هسا شعر ،‌چكامه  شعر اقوام

اگر نوروز هشتادو پنج را در حيث ادبيات خصوصاً شعر گيلان به  زير ذره بين ببريم آنچه بزرگ جلوه گر شد ويژه نامه « شاعران هسا شعر » گيله وا به كوشش شاعر و پژوهشگر نام آشناي گيلاني ـ رحيم چراغي مي باشد . ويژه اي كه شايد به جرئت بتوان گفت اولين بار به شكل مجله اي با جلد تمام روغني در 98 صفحه با روي جلد عكسهاي منكوب شده رنگي با قيمت 1200تومان در گيلان جرقه اي شد كه تا شعاع خيلي دور دستها هم نورافشاني نموده است و اخگرهاي پراكنده شده اش حالاها به خاكستر نمي نشيند . چراغي با توجه به اينكه آثار متعددي از خود بجاي گذاشته است چه در قالب شعر و چه در قالب پژوهشي كه كتابهاي هنرو پژوهش ، ويژه ي هسا شعر و ... از آن جمله اند . چراغي از محدود پژوهشگراني است كه بي هيا هو و در خلوت خويش آثار قابل توجه اي را در حين سكوت منتشر مي نمايد و همچون گدازه هاي آتشفشان پيرامون هنر ادبيات را مشحون مي نمايد كه در اين ميان ويژه ي نوروز 85 شاخصترين اثر ماندگار ايشان مي باشد . در اين مجموعه آثار 65 شاعر گرد آمده است كه در اين بين 55 شاعر گيلكي سرا 6 شاعر اسا شعر گو و 4 شاعر تالشي زبان حضور دارند و در مجموع به سه زبان گيلكي ، مازندراني و تالشي پرداخته شده است و بارزترين نكته قابل تأمل در اين مجموعه اولويت بندي شاعران است كه ارزش كاري چراغي را دوچندان نمايان مي سازد . در اين ويژه از شاعران طراز اول 6شعر طراز دوم 3 الي 5 شعر و طراز سوم 1 الي 3 شعر بازتاب يافته است . بيلان كلي اين مجموعه در هر حيثي هم كه باشد بسيار مقبول پسند واقع گرديده است . اما در رابطه با موقعيت و وضعيت هسا شعر با توجه به اينكه يك دهه و اندي از عمر پيدايش آن مي گذرد و بسيار هم فراگير شده است و خوشبختانه روز به روز بر حجم و در واقع به قطر ان افزوده مي شود . در اين ويژه با توجه به پندو پيامهائي كه از طرف كوشندگان اين مجموعه خصوصاً چراغي ابراز شده مي توان اميدوار بود كه هسا شعر ديگر راهش را پيدا نموده است وقتي صحبت از « جايزه ي ادبي » هسا شعر شده است در مي يابيم كه هسا شعر ديگر آن مورخفته نيست بلكه انديشه ي بيدار شده ايست كه در بين سبكهاي مد روز دارد به سن بلوغ ميرسد و در اين پندو پيامها مبني بر هسا شعر ديگر به منطقه ي خاص و يا شهري تعلق ندارد كه امروزه بدعتي براي شعر اقوام است و آنقدر گسترش يافته است كه مي تواند در قالبي از جايزه ادبي بگنجد و خوشبختانه با توجه به بحث ها و كنكاشهائي كه بر روي هسا شعر شده است آثار فراواني شاعران هسا شعر از خود بر جاي بر جاي گذاشته اند اما در كنار آنها آنچه جالب توجه تر از همه است ـ اينست كه هسا شعر پا را فراتر از مدار استان گذاشته و از خارج استان هم طرفداران بيشماري را يافته است كه در اين راستا اولين پژوهشگر غير گيلاني كه به تحليل هسا شعر پرداخته است مجيد بالدران شاعر و پژوهشگر بنام قزوين است . ايشان در كتاب « ترانه هاي سرزمين آفتاب » كه برشي از آن نيز در اين ويژه آمده بر اين باور است كه  : « ... در هسا شعر ، هم آغوشي تصوير ،‌ايجاز به اندازه اي است كه اشياء مختلف و پديده هاي گوناگون به راحتي با همديگر كنار مي آيند تا فرايند ذهني شاعر را توضيح دهند » و از ديگر پژوهشگران ومنتقدين نام آشنا كه در اين رابطه از ويژه هسا شعرضميمه ي گيله وا شماره ي32 گرفته تاكنون كه چند نمونه نيز در اين ويژه گوشزد شده است از جمله : محمد آريان فرد ،‌ بيزار گيتي ، پاينده لنگرودي ، جليل قيصري ،‌جواد شجاعي فرد ، شمس لنگرودي ،‌علي صديقي ،‌غلامرضا مرادي و از همه مهمتر از منابع متعددي از جمله كادح ، كلك ، چيستا ، ويژه ي هسا شعر ،‌ترانه هاي سرزمين آفتاب ، ‌كتاب اسا شعر ، جُنگ و كتاب هنرو و پژوهش ، ويژه ي تالشي ، گام ، جُنگ كادح ،‌كتاب كادوس ، معين گاهنامه دانشگاه ، شاعران گيلك و شعر گيلكي و ترجمه هائي از روز نامه ي اعتماد ، شوكران و ... كه همه ي اينها نشان دهنده ي برد بسيار قوي هسا شعر در گستره ي ادبيات در سراسر كشور است و خصوصاً در جرايدي كه در خارج از استان و در هفته نامه هاي محلي استانهاي ديگر كه از بازگوئي آن مي گذريم و جالب اينكه در قزوين هسا شعر از جايگاه ويژه اي برخورداراست و سواي آن ­ـ اين ويژه با بالهاي گيله وا اروپا ،‌آمريكاي لاتين ، آسيا و كشورهاي حاشيه خزر و خليج فارس را نيز لابد در نورديده است . آنچه به نظر مي رسد به درون مايه اين ويژه بيفزايد پيش بيني شادروان محمد تقي صالح پور كه طي نامه اي به علي دهباشي مدير مسئول كلك در سال 1370نوشته اند و به پاسداشت خدمات اين پژوهشگر فقيد عين مطلب بر گرفته از ويژه را مجدداً مي آوريم : « ... در قلمرو شعر محلي شاعران گيلكي سرا ، به نو آوري هاي چشم گيري دست زده اند كه بي گمان در آينده اي بسيار نزديك اين نواوري ها تأثير خواهد نهاد ، و حال و هواي دل پذيرتري به شعر معاصر ـ به طور كلي ـ خواهد داد » كه متأسفانه هستند عزيزاني كه از اين پديده دلخور اند و گمان دارند كه مبادا روزي فرا برسد هسا شعر نانشان را آجر كند و نگران اين جمله ي نيماي بزرگ هستند كه آب بر خوابگه مورچگان ريخته شده است وقتي كه مي بينيم اين جمله بر مذاقشان خوش نمي آيد ما مي آئيم آن جمله ي گوهر بار نيما را قاب مي گيريم به عزيزان بگوئيم حال ما به پاي فيلها زنجير بسته تا مورچه ها راحت تر بخوابند و يا آن عده اي كه هسا شعر را پديده اي گمنام ناميده اند و گفته اند مردم برنج و نان شب ندارند بخورند اخوي سبك ات چه بدرد مي خورد و از اين دست حرف و حديث ها كه در طول اعصار همين بود و بعدها هم چنين خواهد بود . و حال ، اگر آشيل بحث شعر اقوام را بر روي گفته هاي شادروان صالح پور بچرخانيم ديري نخواهد شد كه شعر اقوام جايگاه رفيع خويش را در بدنه ي ادبيات معاصر پيدا كند كما اينكه اكنون تا حدودي پيدا كرده است و در كنار آن شاعر معاصر ايران اكبر اكسير باني « فرانو » و حامي شعر شهرستان در پيرامون شعر شهرستان حرفهاي جالبي دارد كه بيان آن خالي از لطف نمي باشد و از صحبتهاي ايشان اينگونه استنباط مي شود شعر تنها در مركز نيست كه همه ي امكانات را دارند تازه ساطوري نيز در دست دارند تا گردن شعر شهرستان را بزنند كه شعر اقوام در بدنه ي آن قرار دارد . و ايشان معتقد است لهجه نبايد دليل بر مهجور ماندن شعر شهرستان باشد و به عنوان يك شاعر شهرستاني از مسئولان فرهنگي كشور خواستار حمايت جدّي از مطبوعات ادبي شده است و از سر دبيران نشريات خواسته تا شعر شهرستان را جدي بگيرند چرا كه صداهاي تازه اي در حال وزيدن است و در امتداد آن اكبر اكسير در بر نامه كاروان شعرو موسيقي در شبكه ي دوي سيما نيز به سؤالات سهيل محمودي در قالبي جداگانه به شعر شهرستان پاسخ داده و به دفاع از آن بر خاسته است و اينها نشان دهنده ي آنست كه شعر شهرستان و شعر اقوام نه تنها حرف تازه اي براي گفتن دارند بلكه امروز يكي از پايه هاي قوي و استوار شعر و ادبيات معاصر نيزمي باشد . همان گونه كه مي دانيم نيما اولين كسي بود كه واژه هاي محلي را وارد ادبيات معاصر نموده است با توجه به اين كه با چه كارشكنيهائي نيز دست و پنجه نرم كرد . امروز در بطن شعر اقوام ، هسا شعر كه حاصل كار يك دهه پيش شاعران گيلان كه رحيم چراغي يكي از بانيان اصلي آن به شمار مي رود تا نه تنها در سطح كشور بدرخشد بلكه گيله وا سكوي پرتابي شد تا هسا شعر رنگ و روي جهاني نيزبه خود بگيرد ، مگر كُردها از كجا شروع كرده اند كه آمده اند در قلب شعر اروپا ايستاده اند وخوشبختانه يكي از زموز موفقيت آنها در عرصه شعرو ادبيات داشتن امكانات ـ ضمن اينكه نخبگان كُرد هميارو همدل همديگرند كه به افتخارشان شب شعرهائي در جهان برگزار مي گردد . امروز شعر اقوام بر دوش رحيم چراغي سنگيني مي كند مهم نيست كه هسا شعر مختص به يك منطقه است چرا كه صحبت از شعر اقوام كل ايران است كه خوشبختانه راهي را كه در پيش دارد به مقصد رسيده است ، به ياد جمله ي زيباي نيماي بزرگ مي افتم كه گفته بود : عاليه خانم اگر امروز اين همه اشكالتراشي بر سبكم مي كنند روزي را مي بينم كه براي اين نوع شعر و سبكم چه جشنها و پايكوبيها خواهند كرد نگران نباش و ما هم از اين جمله ي نيما وام مي گيريم و به چراغي اين شاعر دلسوز اقوام نويد روزي را بدهيم كه بلاخره هسا شعر بر تارك ادبيات خواهد نشست و ايشان بايد چشم به راه مدينه ي فاضله ي خويش باشد كه جمشيد شمسي پور « خشتاوني » در رابطه با شعر اقوام معتقد است : « شعر اقوام هميشه غريب واقع گرديده و دولتمردان اين چند قرن گذشته به نوعي نخواسته اند ادبيات اقوام رشد صعودي داشته باشد خصوصاً در عصر قاجاريه و سلسله ي رضا خاني شعر اقوام دستاويز سياست بازان دلال صفت واقع گرديد و از شعر ايدئولوژي ساخته شد » و اما امروز هسا شعر يك سبك و يك پديده به شمار مي رود و در تاريخ ادبيات معاصر به ثبت رسيده است عليرغم ميل باطني عده اي كه سازو دُهل خويش را در كوير مي زنند كه به نظر مي رسد اينگونه تنگ نظريها هيچ خدشه اي به هسا شعر وارد نمي كند بلكه بر حقانيت آن صحه مي گذارد همانگونه كه مي دانيم شعر اقوام در طول اين سالها مهجور مانده است اما امروز جهان دهكده ايست كه هسا شعر شاه چكامه ي شعر اقوام است %

قابل توجه کانونهای ادبی تالش

دوبیتی ! ، یا بدل «دستون های بی نام و نشان» ؟!

یک وعده غذای پرچرب و گوارا ، به نازِشصت تان می نشیند و سرمست از اینکه ، اشتهای کوری را به خاک نشانده اید. شاید مدهوشِ سیریِ بی بدیل ـ غافل ازاینکه ظروف پر چربی را روی هم انباشته اید . پنجره ها را می گشایید ، زمستان با ترکه های سرمایش ، لبالب چربی های ظروف را منجمد میکند . حتمن آستین بالا می زنید در صدد شستن آنها بر می آیید . دست بسوی کابینت دراز می کنید ، ولوم شیر آب گرم را می گشایید و یک قطره مایع ظرفشویی را بر روی ظروف چربی می پاشید . آنگاه به تماشای فرار و محو شدن آن ها می نشینید . اگر این چربی ها را با آب گرم و مایع ظرفشویی و چند قطره آبژاوِل شستشو ندهیم ، ممکن است در وعده ی دیگر با غذای بعدی وارد بدنمان شود و موجب سوءهاضمه مان گردد. چه بسا با عدم دقت بیمارمان نماید . آنگاه ناچار می شویم به آنتی بیوتیک ها پناه ببریم . اگر آنها چاره ساز نشدند باید سر تسلیم در برابر آمپول پنی سیلین فرود آوریم . بخصوص اگر تابستان باشد و هوا گرم ! این تمثیل را در یک خط موازی در کنار چند سطر نقد قرار می دهم .

اصولن نقد ، بخصوص نقد شعر ، همان کاربرد را خواهد داشت که مایع ظرفشویی و آبژاوِل در مورد ظروف دارند . جامعه ادبی تالش ، امروز نیاز به مایع ظرفشویی فرهنگی دارد ، تا آن چه را که بنام هنرو ادبیات منتقل می شود صیقل و براق نماید . خصوصن جامعه ای که در فقر فرهنگی کامل بسر می برد ، قوی تر از مایع ظرفشویی فرهنگی ، بایست قطراتی از آبژاوِل که همان نقد باشد به آن بیافزاییم و اجازه ندهیم آن چربی ها در جداره های جامعه رسوب نموده و به میکروب سازی بپردازند . ایکاش ! این ضایعات فرهنگی همانند چربی ها بودند تا می توانستیم آنها را ضدعفونی نماییم . متاسفانه این پایان ماجرا نخواهد بود . این ضایعات فرهنگی که امروز به نوعی در جامعه تالش تکثیرو ترویج می شود ، اکنون تبدیل به میکروب هایی شده اند و حتی با آنتی بیوتیک ها و پنی سیلین ها نیز بر طرف نمی گردند . این میکروب ها  از پیه سوزی پردود ِغلیظی برخاسته و بر در و دیوار و سقفِ کانون های ادبیِ تالش ، همچون قندیل های چندش آوری آویخته است ویک دم آسودن را ازحاضرین می قاپد .

 ادبیات تالش را چه شده است ؟ خصوصن شعر! آیا نباید امروز به خود بقبولانیم که واژه ها ، زبان گویای حالات و واقعیات قوم و یا اقوام هستند ؟ واژه هایی که هم می توان با آن کاخ ساخت هم کوخ! باید بدانیم و به دیگران نیز انتقال نماییم ، با واژه ها زبان شکل می گیرد و با غلبه ی صدای واژه ها ، صراحت شعر بازتاب می یابد . الفاظ زیبا و ترنم کلام و بازی زبانی ، بنای کاخ شعر خواهد بود . حال ما چند خشت از این بنا را ردیف نموده ایم ؟  کدام ستون اش را بر افراشته ایم ؟ . آن چه که تاکنون بنام «دستون» برایمان باقی مانده ، واژه هایی است غیر تخصصی ـ از گذشته های دور ، فضای کاری اولیه شعر تالشی را شکل می دهد ، در اصل ترانه و یا همان «دستون» است . امروز متاسفانه  با بی برنامه گی  و با  سپردن کانون ها به دست کسانی که جهل از سرو رویشان فوّاره می زند و  حتی امروز مشخص شده از اصول اولیه شعر نیز بی خبرند و از همین منظر شعر تالشی را به بیراه کشانده اند ، وامصیبتا! تا آن جا  که ذهنم یاریمی دهد در این نیم دهه ، آنقدر در خبرهای نشریات «دستوری» رپرتاژ شده است که برنامه فلان کانون ، همایش ، محفل و... با « قرائت چند   دستون »  متاسفانه آن هم در حضور به اصطلاح پیشکسوتان شعرتالش !!! به پایان رسیده است . تا آن جا که در شماره جدید ماهنامه ی «دستوری »  شخصی که خود دو دهه در تمام محفل ها ، همایش های ریزو درست و حتی پیش و پا  افتاده با کیک و ساندیس در دست ( البته از «صله بگیران»   می نالد غافل از اینکه به همان اندازه ی کیک ساندیس به او می رسد به مصداق ضرب المثل : «هرکه بامش بیش برفش بیشتر » )، با شعارهای هذیانی ، واژه های تحریک آمیز تالش را ارزان هزینه می نماید که لحن و کلام گفتاری «دستون» های او مشابه ی «دستون» های جوانان مبتدی و آماتور که تازه وارد میدان به اصطلاح خودشان شعر شده اند ، می باشد. و بدبختانه در بعضی از این گردهمایی ها آنچنان قیافه حق به جانب به خود می گیرد و می گوید : « با فرزندان خود تالشی صحبت کنید و بعد ها زبان عربی ، انگلیسی و فارسی یاد خواهند گرفت من شصت سال است تالشی صحبت می کنم و افتخار می کنم که تالشم » و آنگاه صدای کف زدن ها دیوارهای آمفی تئاتر را ترک می اندازد،  غافل از اینکه این واژه های عوامانه را در قهوه خانه و سفره خانه هاهم ، یک روستایی بی سواد و ساده دل نیز می تواند تریبون را در دست بگیرد و اعلام موجویت نماید . همه ی این ها نشانگر آن است که این شخص چنین محافلی را با سفره خانه و قهوه خانه ها اشتباه گرفته است . کشش اندیشه ی ادبی او این اجازه را به او نمی دهد تا با جوان ، با جسارت خاصی به گفتگو بنشیند . امروز با این عملکرد ضعیف اش ، آن وجاهت « خندیله پشت» ی که دستِ کم دودهه تاریخ آن را حمل می نمود به خاکستر مبدل نماید .

کسی که در ادبیات این چنین خوارو زمینگیر شده است ،

آیا جایز است جوانانِ تالش در شعر به او اقتداء نمایند ؟

و امروز کارنامه شعر تالش را مرور می نمایم ، این واژه ی دستون های بدلیِ بکار برده شده ، حتی برای شعرامروز تالش نیز صدق می کند . ما اگر کارنامه ی یک دهه ی قبل جوانی که امروز برای اهل قلم تالش و بخصوص گیلان ، تابلو شده است ورق بزنیم ، جوانی پر شور ، اهل شعر و تحقیق ـ افکارو اندیشه ای فوق العاده درخشان داشت . امروز چه عاملی باعث رکود ذهنی ، تخریب و فروپاشی این جوان را فراهم نموده است ؟ نه اینکه همین اشخاص ، که در اصل بجای خدمت به این جوان ، اورا وادار به مبارزه ای که قبلن در پشتون افغانستان اتفاق افتاد که مشابه ی گفته های اُف های تالش نماست! ـ که عده ای کوردل تجربه کردند وحاصلش نیز تباهی بود !. زمانی ، این جوان در جوار همین اشخاص کم بین آرمید و در جریده اش می نوشت « امید که همه ی خوانندگان با نکته بینی و ظرافت به مطالعه نشریات و آثار دیگرِ تالش بپردازند » و امروز چه زیبا نتیجه گرفتیم ، همان اشخاصی که با « طمطراق» و شوکت یکه تازی می کردند « سر در زیر برف کرده اند و هویت و شناسنامه های ملی را نشانه می روند و دست آنها هم رو شده است ، با نوشته های سست و پر از اشتباه و بی مقدار قصد به زیر سؤال بردن استوانه های فرهنگی و ایستادگی سرزمینمان را دارند » خوشبختانه ، تاریخ با آسوده گی خیال در این زمینه یکی از همان برخی اشخاص یعنی « دکتر رمضانی از دانشگاه تهران » را به زیبایی به ما معرفی نمود . آیا این راهزنی نیست که بنویسیم « یکی از فرزندان تالش از سر دلسوزی ولطف » و تاکید هم کرده بود « صد البته نشریه تالش را نیز با دقت و نکته بینی خاص بخوانند » و جامعه تالش نیز به درستی پاسخ قاطعی به این « سخنان بی ربط اشخاص بی اطلاع و تنگ نظر » دادند . جالب است که خود می گوید « عده ای نفوذ کردند » و اقرار می نماید که « خانه ی روستایی» خود را خانه ی تیمی برای تخریب گیلان در اختیار این جوان و ... قرار داده بود . ایکاش بجای ساختن خانه تیمی و اخذ لقب « جفا کش تالش »به تمرین شعر می پرداخت !. باید نتیجه گرفت که اندیشه ی بیمار این شخص چه زیبا در دوبیتی های تازه سروده شده اش¹ نمایان گردید . اگر این جوان اصول اخلاقی را می آموخت ، امروز بجای چنگ انداختن به رئیس شورای اسالم ، آن هم تنها بخاطر یک ویرگول ناچیز و یا غلط چاپی و یا اصلاً گیرم غلط املائی ـ اگراین جناب دکتر رمضانی به ایشان می آموخت : پسرجان ! شما در روز هفت هشت ساعت و شاید هم بیشتر با قلم سرو کار دارید آن بنده خدا با تکیه بر زبان آن هم با مردم ! آن شخص برای رسیدگی به امور مردم نیاز به ادبیات ندارد ، نیاز به آرایه های کلام ندارد او طرف مشکل مردم است نه طرف رعایت کردن نکات دستوری !

خُب ، اگر این جوان فردا قدرتی را در دست بگیرد ، آیا تالش مشابه ی بوسنی و هرزگوین و یا روآندایی که ده هزار کودک بی گناه را در آبجوش آب پز کردند ، نخواهد شد؟ خوشبختانه جامعه تالش به درستی گرفت که اندیشه این عده ی اندک بجای  اشاعه فرهنگ ، تخم نفرت را می پاشند . اینجاست که باید به شمسی پور ها حق داد تا بیشتر به سمت و سوی گیلک ها متمایل باشند تا به این اشخاص ! چرا که چنین اشخاصی اگرخدای ناکرده به مقام منصبی نایل آیند  ، باید منتظر متولدشدن « سردار امجد » ها باشیم و متاسفانه عده ای امروزآنهارا برای نسل جوان اسطوره سازی نموده اند .

حال سؤالم از مسئولین کانون های ادبی ،

همایش ها ، گردهمایی هاو... که سالها

 چنین اشخاصی را دعوت نموده اند ، اینست :

 آیا از شعاع شعر تالش با خبراند ؟ امروز باید

 پاسخ گو باشند چرا این شخص ، نماد شعر تالش

 به جوانان معرفی شده است ؟

چنین اشخاصی با بیان « آنگونه که مرا می شناسید اهل مجامله نبوده و نیستم و برای بیان حقایق و ستیز با ستم و بی عدالتی آزادی و... » امروزهم با سکوتش «سردار امجد» را مظهر آزادی برای نسل جوان مظلومی که می خواهند به چنین اشخاصی تکیه نمایند ، می داند . به مصداق ، هر چه بگندد نمکش می زنند ، وای به روزی که بگندد نمک! چه خوب هم گندید ! حال بماند دست پخت جدید شخصی که ...  

بگذریم ، هر قومی از نظر ادبی با تولید قالبهای متفاوت شعری زنده خواهد ماند . وقتی در طول این نیم دهه ، با توجه به همایش های برگزار شده در تالش ، آن چه که بیش از همه غریب واقع شده است ، شعر تالش است . متاسفانه در لابلای هر همایشی با چند «دستون» سربندی آنرا جمع نموده اند تا به اهداف شان نزدیک و نزدیک تر شوند ، حتی جوانان مظلومی که در «کانون آژیم» آن نمایش نمادین را اجراء نمودند ، شعرهایی در قالب دستون های بدلی ارائه دادند ، هم رنگ با همان محفل ، تا بتوانند با مخاطب رابطه ی عاطفی نزدیک تری برقرارنمایند ، غافل از اینکه سرویس دهی خوبی در قالب ادبیات نبود . حال باید منتظر بمانیم در سالروز دوم « کانون آژیم » جناب دکتر میر بلوک بزرگی ریاست محترم دانشگاه پیام نور تالش ، در کنار چنین اشخاصی باز پشت تریبون خواهند رفت و شعر تالش را شهید خواهد نمود ؟ . اگر در همان محفل و یا شبیه چنین محافلی یک نقّاد چیره دست در رابطه با شعر تالشی ، حضور می داشت آیا باز شاهد چنین بَلبَشویی در شعر بودیم ؟ وقتی اساتید ما در تهران ، اصلاً چرا نام نبریم ، متاسفانه این شخص نیز در حضور دکتر فیروز فاضلی که در رابطه با سعدی سخن سرایی نمودند ، دستون بدلی ارائه داد ، اگر همین جناب دکتر ما ، خوشبختانه تالش نیز می باشد ، نقّادی چیره دست در رابطه با شعر تالشی می بود و شعر تالشی را در همان محفل به چالش می گرفت ، مطمئنن همین شخص به خود جرئت نمی داد تا «به ارائه چند دستون» بپردازد .

به یاد دارم سال گذشته درمنزل شمسی پور ، بحث ادبی بین دوستان در رابطه با ادبیات معاصر درگرفت و من هم در حاشیه بحث در کناری از داغی آن لذت می بردم . ایشان در پاسخ به یکی از شاعران مقیم قزوین فرمودند: « شعر تا قبل از نیما ، بدل شعر کهن بود . اگر نیما نمی بود ، روزگار فروغ ها ، شاملوها ، آتشی ها و... را به ما هدیه نمی داد . امروز در بین اقوام نیز به نوعی همین بدل کاری ها را داریم و... » . بگذارید رُک و پوست کنده واقعه ای را برای این ادعایم تمثیل گونه بیان نمایم .که باز یکی دو سال پیش شمسی پور یکی از شعر های دفتر « درحصار سنگ» را انتخاب نموده بود تا در یکی از نشریات قزوین به چاپ برسانند ولی من مانع این کار شدم ( اگر چه با پیچ و خم های فراوان به چاپ هم رسید) و همین شعری را که انتخاب نموده بودند در یکی از کانون های قزوین ارائه دادند ، به زبان ساده بگویم اصلاً تحویل اش نگرفتند تا بدانند این قطعه شعر است یا... که مُهر تاییدی شد بر مانع شدنم . امروز نیز به صراحت و قوّت قلب اعلام می کنم ، آثاری که تاکنون در تالش انتشار یافته ، در قزوین حتی چنین آثاری را تبّرکَن ورق هم نمی زنند تا دریابند که این شعر است یا خاطره !؟ و در همین رابطه متعهد می گردیم ، چنین اشخاصی که مدعی شعر تالش اند ، با هزینه شخصی مان دعوت نموده  ، در آن محفل ها ، تنها دقایقی حضور یابند تا خود دریابند در این چند سال چه خیانتی به شعر تالش نموده اند !

آری در تالش جوانان با استعداد فوق العاده ای داریم . اگر امثال محمد باقر رفاهی ها و ... در کانون ها و محافل شعری قزوین می بودند امروز تقریبن می توانستند مثل فرزاد بختیاری گلیم شان را از آب در بیاورند . خوشبختانه مازنی ها او را پناه داده اند و ایشان هم دریافته اند بایست در کنار غزل ـ قالبهای دیگری چون شعر نو ، سپید ، نمایی و... باشد و مطمئنن اگر فرزاد بختیاری نیز در همان محدوده ی ماسال می بود ، شاید پا را فراتر از همان دستون های بدلی  نمی گذاشت .

آری در زبان عامیانه ، می توان خود را بَزَک نمود و مردم را فریب داد ، آن هم با لحن قهوه خانه ای  اما تاریخ همان خواهد کرد که اشخاص را درقالب دکتر های قلابی ، مثل مرغ پر کنده به ما عرضه  دارد . پس در می یابیم که تاریخ سر شوخی با هیچ کسی نخواهد داشت .

شخصی که به اصطلاح در ادبیات غوطه ور است و در واقع تجربه سی ساله فرهنگی (بقول خودش) را یدک می کشد حتی به پدر خواندگی تالش نیز رضایت نمی دهد ، این گونه از «خندیله پشت» به دستون های بدلی ریزش می کند . حتی در زمان معلمی ، خود را استاد مسلم عروض و قافیه می دانست ، پس از این همه سال تدریس دریافتم که این شخص هنوز عروض و قافیه را که خوب نشناخته هیچ ، حتی مفهوم و مضمون ها را نیز نمی شناسد .

حال یک نمونه از این دستون های بدلی را که جدید ترین سروده ی این شخص است در دستگاه عروضی قرار می دهیم تا صحت ادعایم را به اثبات برسانم .

ترا چِم اینتظاریمه همیشه

هَمَه تِه بی قَراریمَه همیشه

کَینینا چِم و دیل هَرد دَبندی

آسیستَه روزگاریمَه همیشه

این دستون بدلی بر وزن مفاعیلین مفاعیلن مفاعیل (فعولن) هزج مسدّس محذوف سروده شده است سراینده این دستون تدریس سالیان سالش را فراموش کرده اند و چه بسا در زمان دانش آموزی از ندانستن آن ، نمرات ما را هم کم نموده است ، نمی دانم چرا از تقطیع هجایی و وزن عروضی این دستون قافل مانده است ؟ شاید هم احساس کاذب ، آنرا قربانی معنویت شعر نموده است . حال ما در این فرصت بدست آمده همین شعر را تقطیع نموده و وزنهای جورواجوری که در این چهار مصرع پیش و پا افتاده جا سازی شده اند بر ملا می سازیم تا این شخص در یابند شعر «فتر feter  » یا بقول گیلانی ها آبدار کونوس نیست ، بلکه شعر ، شعر است بر محورزبان .

با هم می خوانیم :

ت    را     چِم   این     ت    ظا   ری    مَ    هَ    می   شَ

^{u       ــ          ــ         ــ        u         ــ       ــ         u      u        ــ        u}

در این مصرع مفاعیلن اول صحیح در قالب گرفته شده است طبق نمودار یک هجای کوتاه و سه هجای بلند که با  وزن مفاعیلن مطابقت دارد در مفاعیلن دوم هجای چهارم بجای اینکه یک هجای بلند آورده شود ، هجای کوتاه آمده است و در مفاعیل آخرِ مصرع ، هجای آخر بایست ، یک هجای بلند قرار می گرفت . و در واقع وزن این مصرع می شود : مفاعیلن مفاعیلُ (؟ ) متاسفانه وزنی در این قالب نداریم !

ه   م   ت   بی    ق    را    ری     م   ه   می   ش

^{u     u     u       ــ        u       ــ         ــ         u     u      ــ        u}

در این مصرع مفاعیلن اول سه هجای کوتاه زنجیر وارپشت سرهم آورده شده و هجای اول و چهارم صحیح بوده و هجا های دوم و سوم با وزن مورد نظر همخوانی ندارد و مجددن مفاعیلن دوم مثل مصرع اول دچار سکته وزنی شده است و مثل وزن (اینتظاریمه ) می باشد که از نظر لفظ با ( بی قَراریمَه ) مشابه هم اند . و وزن این مصرع می شود : ؟ مفاعیلُ ؟  . باز وزنی در این قالب نداریم .

کَی   نی   نا      چِ   مُ   دیل    هَر   د     دَ    بن   دی

^{ــ          ــ        ــ        u    u       ــ          ــ       u       u       ــ        ــ}

در این مصرع دگونی در اول و آخر آن داریم و در مفاعیلن اول وزن دیگری جایگزین شده است و در واقع یک گردش صدو هشتاد درجه ای پیش رو داریم با سه هجای بلند در اول و یک هجای کوتاه در آخر . در مفاعیلن دوم باز مشابه دومصرع اول و دوم رُخ داده است ولی در مفاعیل سوم اتفاقی ، هجا ها درست آمده اند و وزن این مصرع می شود : ؟ مفاعیلُ مفاعیل  .

آ   سیس     تَ   رُ    ز    گا    ری    مَ    هَ    می   شَ

^{ــ        ــ            u      u      u      ــ        ــ         u     u       ــ         u}

در این مصرع مفاعیلن اول وزن جدیدی به خود گرفته و با آمدن دو هجای اول دوم بلند ، سوم چهارم کوتاه و در مفاعیلن دوم بطور کلی هر چهار مصرع در یک وزن مفاعیلُ آمده اند و مفاعیل سوم نیز مثل دو مصرع اول و دوم تکراری می باشد پس وزن مصرع چهارم می شود : مستفعلُ مفاعیلُ ؟  .

ملاحظه می فرمایید که این دستون به این سادگی دارای چه اشکالات وزنی می باشد .

شایان ذکر است « اختیارات زبانی فقط تسهیلاتی در تلفظ برای شاعر فراهم می سازد تا به ضرورت وزن آز آن استفاده کند بی آنکه موجب تغییری در وزن بشود ، اما اختیارات وزنی امکان تغییرات کوچک در وزن را به شاعر می دهد ²» کسی که ادعای پیشکسوتی شعر تالش را دارد چرا در یک دستون پیش و پا افتاده علاوه بر سکته های عروضی ، از نظر واژه شناسی و هم پیوندی مفهوم و مضامین چند وزن را داشته ، این همه مشکل ادبی  دارد  ؟ اینجاست که خواننده تنها در لفظ به آهنگین بودن شعر سرخوش می گردد تا به مفهوم و وزن ! کسی که در ادبیات این چنین خوارو زمین گیر شده است آیا جایز است جوانان تالش در شعر ، به او اقتداء نمایند؟ خواننده این دستون بدلی بایست برای خوانش آن به مثابه خرید هندوانه عمل نماید و قبل از خرید باید چند تلنگر به پشت هندوانه بزند و با ترخ تروخ آن در یابد که هندوانه شیرین و عسلی است و با به! به! و چه! چه! سر دادن همین که به شرط چاقو می شود گندش در می آید و این دستون بدلی برابر با اصل هندوانه بسته است ! حال سؤالم از مسئولین کانون های ادبی ، همایشها ، گردهمایی ها و... که سالها چنین اشخاصی را دعوت نموده اند ، اینست : آیا از شعاع شعر تالش با خبراند ؟ و امروز باید پاسخ گو باشند ، چرا این شخص ، نماد شعر تالش به جوانان معرفی شده است ؟!که اگر شناختی نسبت به شعر دیگر اقوام داشته باشند و دریابند که این شخص چه آسیبی به شعر تالش رسانده مطمئنن پاسخگو خواهند بود .شخصی که خود درزبان شعرـ در برابر زبان شعر جوانان مبتدی حل گردیده است وباید هم در شعر هرج و مرج پیش آید وشعر معاصرمان همانند شعر دهه شصت یک شخص بی سواد که قادر به خواندن و نوشتن نیست (غفار پاشنا) که شمسی پور در تیرماه 74 در ماه نامه گیله وا به چاپ رسانده است ملاحظه بفرمایید:

( رمشه کونون مگرد مگه ت فرنگ/ خردنه کار مکه استه ترا ننگ / اشتن فرنگیره هزار هزار رنگ / دشمند در کمینه ت بوار چنگ ) ببینید این شخص بی سواد شعرش از نظر محتوا ، مفهوم و مضامین از دستون های بدلی آن شخص ارجح تر است . و اگر از نظر وزن مشکلی داشته باشد بایست حمل بر بی سوادی آن نمود . در همین زمینه جوانی یک مجموعه از همین دست دستون های بدلی را انتشار داده ، به آن قانع نشده و عطشناک تر از قبل در صدد چاپ مجموعه دوم درهمین قالب می باشد .

در یک جمع بندی اجمالی باید گفت : یک قطره مایع ظرفشویی ، ظروف چربی را پاک می نماید و یک سطر نقد قومی را ! و امروز لازم و واجب است جوانان تالش بدون هیاهوهای کاذب و دادن القاب و عناوین « استاد و دکتر » ی به این اشخاص ، در قالب شعر و ادبیات تالش خیزش داشته باشند که متاسفانه تاکنون نداشته ایم . البته داشته ایم خصوصن شاگردان درس و مشق ایشان نیز دفتر ها بجای گذاشته اند که حتی نخبگان گیلک نیز در شعر حرف اول را می زنند به تایید آن برخاسته اند اما از طرف این شخص خاک حسادت می خورند . در پایان اگر جوانان تالش چند قطره مایع ظرفشویی فرهنگی بر روی این اندیشه که به اصطلاح نماد شعر تالش معرفی شده است بریزند ، حتمن نتیجه خواهند گرفت %   

1-جدید ترین دسته گل ماهنامه «دستوری »تالش شماره 30

2- قافیه و عروض دکتر تقی وحیدیان کامیار ص 37

معرفی کتاب شاعر معاصر – اکبر اکسیر

یاد داشت شرق سه شنبه 19 تیرماه 86

«در باره زنبورهای عسل دیابت گرفته اند »

سروده اکبر اکسیر

تاریخ تبری

 به قلم :لادن نیکنام

وقتی در فضای عبوس ادبیات این روزگار دفتر شعری را می توان یافت که بر پیشانی جلدش عنوان « مجموعه شعر طنز» نقش بسته است و کمی پایین تر می توان عنوان دفتر را خواند ـ زنبورهای عسل دیابت گرفته اند ـ گویی با اتفاقی مخاطب روبرو می شود ؛ مخاطبی که این روزها از بس حدیث نفس شاعران را در قالب تغزلی آزموده است اگر خسته شده می تواند دل بسپارد به دفتر شعر جدید «اکبراکسیر » . شاعری که در این اثر خود بارها به ما یاد آور می شود که در چه موقعیت دردناک و اسفباری انسان قرن بیست و یک مواجه است . شعرهای این دفتر با بهره مندی از زبانی ساده و صمیمی و پالوده به نقد موقعیت انسان می پردازد . شاعر گاه در بعضی از شعرها حتی خود یا «من» شعری اش را مورد تخاطب قرار داده و به آن به دیده طنز می نگرد .اینکه طنز در تاریخ ادبیات ایران چه جایگاهی داشته و چه لحظه هایی را از سر گذرانده است ، تقریباً برای اکثر مخاطبان حرفه ای و نیمه حرفه ای آشناست بگذریم که در چند سال اخیر بیشتر شاعران یا داستان نویسان نسبت به این نوع ارائه بی تفاوت بوده اند ولی این رویکرد به این معنا نیست که در ناخود آگاه جمعی ما این فرم از بین رفته است . نگاه شکاک ، تیز بین و دور از قطعیت که می تواند با نقدی شفاف پدیده ها را به دیده طنز بنگرد ، چه در گذشته ادبیات ما غنیمتی بوده چه در زمان حاضر جای خالی آن به شدت احساس می شود . طنز عرصه ای است که در آن هیچ امری به خودی خود محل اعتبار نیست . همه چیز در نسبیتی متعین قابل مشاهده است .  این نسبیت را شاعر دفتر « زنبورهای عسل دیابت گرفته اند » در یکی از شعر های این دفتر به خوبی به شکلی موجز بیان می کند : « تا یادم می آید ، علاف بود / جو می خرید ، گندم می فروخت / او همیشه می گفت : من ، در تهران سه کیلوست / در اردبیل ، چهار کیلو / در تبریز شش کیلو. به «من» اعتماد نکنید! » ؟ (ص 76) عنوان این شعر هم « نسبیت » از جانب شاعر تعیین می شود . البته با مثال عنوان شده طبیعتاً شما به این نتیجه نمی رسید که در باقی شعر ها  این نوع نگاه دیده نمی شود . بیشتر شعرهای اکبر اکسیر از ویژگی نگاه طنز آمیز و دوری از مطلق گرایی برخوردار است . او در یکی از درخشان ترین شعرهایش به نام « سوسپانسیون » به شکلی تلخ وطنازانه هستی شاعر ، هستی هنرمند و تنهای خود را به خشن ترین شکل ممکن نقد می کند . او از درد دورنی می گوید که عجب آشناست . اگر این شعر را مخاطب غیر حرفه ای هم بخواند به دلیل نوع چیدمان سطرها و بسندگی واژه ها جذب آن می شود . اما یکی از چالش بر انگیز ترین شعر های این دفتر « گمشده » است . شعری که می توان آنرا به طریقی ضد زن نامید . . هویت زن در این شعر نه به معنای امروزی آن بلکه به معنای همیشگی آن موقعیتی فرازمانی طرح می شود و آنچه این شعر را از ورطه یک نگاه مردانه سوی هستی زنانه که اتفاقاً هم بسیار کلیشه ای است ، می رهاند حضور کلمه مادر است . یعنی خود واژه « مادر » به دلیل برخورداری از تقدس ذاتی این شعر طنز آمیز را به ساحل نجات می رساند و هرچند که در عین تقدس زدایی از مادر ، به پدر و نوع نگاه مردانه از سویی دیگر نوعی تقدس تزریق می شود . از دیگر ویژگی های به یاد ماندنی « زنبورهای عسل دیابت گرفته اند » وجود پاره ای از شعرها با دو سطح زبانی نسبتاً متفاوت است . شعر هایی نظیر « تاریخ تبری » و « خواهش» .در این گونه شعرها مخاطب با دو سطح زبانی در بافت ساختاری واژه ها روبه رو می شود . و این به مستحکم کردن شاکله شعری کمک می کند . وقتی اکسیر می گوید : « شیر مادر ، بوی ادکلن می داد/ دست پدر بوی عرق / (گفتم بچه ام نمی فهمم ) /...» (ص52) در موجز ترین شکل ممکن شما به هستی کودکانه من شاعر نزدیک می شوید . این زبان در« تاریخ تبری » به گونه ای دیگر ولی با همین کارکرد حضور دارد  . تکه های داخل کروشه با لحنی تحکمی در هماهنگی کامل با مضمون شعر است . این دو گانگی زبان هرچند در این شکل به کارکرد درونی خود نزدیک می شود ولی اگر شاعر بیشتر بر تفاوت لحن تکیه می کرد ، بی شک حاصل کاری بود اثر گذارتر . از دیگر ویژگی های شعر های « اکبر اکسیر » برخورداری از زبان و ارائه ای روایی است . شعرهای زیادی در این دفتر شاهد این مدعا هستند . شاعر با برش تاریخی به قضایای اطراف خود نگریسته و آنها را به ساده ترین شکل ممکن روایت می کند . به عنوان در شعر « بازنشسته » شاعر به سادگی به حیات زیستی خود در کنار همسرش اشاره می کند . این شعر حتی در بعضی لحظه ها بی شباهت به داستانی مینی مال نیست . اما آنچه شعر را در بخش چهارم به شعریت خود می رساند تصویری است که در آن ناگهان من شاعر ، 52 ساله می شود . در واقع اتفاق شعر یا جوهره اصلی آن در سطر پایانی به وقوع می پیوندد . البته هستند شعرهایی از این دفتر که با عصبانیت و موضع گیری همراهند . طنز در این شرایط قربانی احساسات شاعر می شود . احساساتی که گرچه قابل درک اند ولی توجیه شعری پیدا نمی کنند . یکی از بهترین نمونه های این دست شعرها « به شرط تملیک » است . شعری که در آن هرچند نقدی از اوضاع اجتماعی و فضای ادبی ارائه می شود ولی خشم شاعر هسته شعر را به سطح می آورد . در این لحظه ها خواننده با خود فکر می کند که چرا « اکبر اکسیر » نتوانسته در پس آن لایه نازک اما برنده طنز، همچنان خود را پنهان کند طنز محل تسویه حساب نیست بلکه جایی است که ما انتظار داریم همه چیز به زیبایی شعر در ظرفیت رُخ دهد .

* عنوان یکی از شعر های « زنبورهای عسل دیابت گرفته اند »   

لزوم توجه به کوشندگان شعر اقوام

در مقاله ای که در یکی از سایتهای اینترنتی بازتاب یافته و برای  هاتف ارسال شده بر حسب اتفاق به نام یکی از کوشندگان شعر و ادب اقوام ایران بر خوردم که برایم جالب توجه بود .

نامی که کم وبیش از ابتدای فعالیتم در عرصه ی مطبوعات و از حدود 32 سال پیش این نام را همواره شنیده ، دیده و خوانده ام و چون هنوز این عزیز گرامی را ندیده و صدایش را شنیده ام این نام شخصی را در ذهنم تداعی می کند که پر شور و حرارت و جانانه به فعالیت ادبی می پردازد . از این عزیز گرانقدر که در دیار قزوین جزو فعالان گیلانی مقیم این استان است و حتی در آن دیار نیز برای بالندگی شعرو ادبیات گیلانی تلاش می کند آثار بسیاری در دست است و آثار این تلاش چشمگیر در مطبوعات قزوین حتی می توان گفت بیش از مطبوعات گیلان نمود دارد .

جمشید شمسی پور خشتاونی برایم نامی بسیار گرامی و گرانقدر است ، چون هر بار که نیاز به مشورتی در زمینه ی فعالیتهای فرهنگی ، ادبی و... قومی داشته ام یاریم نموده و به همین دلیل هرجا این نام را ببینم یا بخوانم و برخورد کنم رویش قدری مکث می کنم و حساس هستم .

هفته گذشته نام این دوست عزیز را در مقاله ی یاد شده دیدم که نویسنده از وی به نیکی یاد کرده بود و خاطره یی را عنوان نمود که حاکی از یک واقعیت ادبی تاریخ فرهنگی این سرزمین است و خالی از لطف نیست که این بخش را برای خوانندگان ارجمند بازتاب دهیم .

نویسنده در مقاله ی خود نوشته است : « به یاد دارم سال گذشته در منزل شمسی پور بحث ادبی بین دوستان در رابطه با ادبیات معاصر در گرفت و من هم در حاشیه بحث در کناری از داغی آن لذت می بردم . ایشان در پاسخ به یکی از شاعران مقیم قزوین فرمودند : ( شعرتا قبل از نیما بدل شعر کهن بود . اگر نیما نمی بود ، روزگار فروغ ها ، شاملوها ، آتشی ها و... را به ما هدیه نمی داد امروز در بین اقوام نیز به نوعی همین بدل کاری ها را داریم ) .

همین بیان خاطره ی کوتاه و کوچک عمق دید و نگاه ادبی شمسی پور را نشان می دهد و کوتاهی مطبوعات گیلان را در قبال این گرامی مرد گیلانی به تصویر می کشد که امیدوارم با این نوشته توانسته باشم فقط گوشه یی از توجه و علاقه ی وافر وی به گیلان ، ایران ، ادبیات ، فرهنگ و تمدن این مرزو بوم را به تصویر بکشم و اینکه برای توجه بیشتر به شعر اقوام باید از توانمندی های چنین افراد پر تلاشی بیشتر استفاده کرد .

 سید حسین ضیابری سیدین

اشاره :

نوشتار دوبخشی « دستی از دور بر آتش »

به قلم هوتن دولتی از گاهنامه « نسیم تالش »

 نشریه داخلی تالشان مقیم مرکز ، برای بازدیکنندگان

 انتخاب نموده ایم . لازم به گفتن است این جناب

 هوتن دولتی فرزند جناب حسین دولتی که یکی

 از پیران پیشکسوت قوم نجیب تالش و از شخصیت

 هایی که تالش با خدمات ارزنده اش آشناست .

با هم می خوانیم :  

دستي از دور بر آتش

هوتن دولتی

اين نوشتار در دو بخش سعی در آسيب شناسی فعاليت NGO ها در ايران و راهکارهايی برای توانمند سازی آنان دارد .

گام اول  نقدی بر عمکرد NGO ها در ايران و علل رکود فعاليت های سازمانهای مردم نهاد

امروزه در اکثر کشور هاي  توسعه نيافته يکي از راه هاي مشارکت مردم در اداره امور کشور را تشکيلNGO ها بعنوان پيش فرض اوليه براي تمرين تعامل با يکديگر و پذيرش آراء و تکثر نظرات مي دانند .

اما نکته ي پنهان در اين امر نبود سازمان و يا ارگاني براي کمک هاي اوليه و آموزشي  به بنيان گزارانNGO  ها  و عدم امکان حمايت مالي از سوي دستگاه هاي غير دولتي در برابر برخي از امتيازات مرسوم مانند معافيت مالياتي و غيره مي باشد .

NGO  در کشور ما پديده اي نوين است که با وجود گذشت نزديک به يک دهه از ورود به ايران همچنان ابتر و نا شخص گسترش يافته است . متاسفانه روح موجود در ايران در کارهاي دسته جمعي در حد نهايي خود بصورت هيئتي مي باشد. يعني جمعي از بزرگان  و ريش سفيدان براي انجام هدفي گرد هم آمده و تازماني که بخواهند و پيروانشان از آنان تبعيت کنند آن نهاد به حيات خود ادامه مي يابد يعني رابطه ي مريد و مرشد

اين تلقي سنتي از کار گروهي امروزه همچون آفتي گريبان گير تمامي ساختار هاي ما شده است . در تمامي عرصه های حيات  و شئون زندگي ما جاري گرديده ، در سياست ، دانشگاه ، اجتماع ، کار و ... همواره چنين است و اگر کسي نظري نقادانه بدين مقوله داشته باشد ....

استفاده از نظر و تجارب بزرگان در کنار نيروي حرکتي نسل جوان - که بيش از 70 % جمعيت ايران را  تشکيل مي دهد – بصورت تلفيقي بعنوان راهکاري ميانه پيشنهاد مي گردد اما عدم وجود ظرفيت در پذيرش اين مهم توسط ما ايرانيان ، که  به دليل نياموختن مسئله اي به نام تعامل و تحمل دو سويه است ، عملا به کناري گذاشته شده  و مبحثي مانند مشورت و ... تنها در حد نوشتار ها باقي مانده است . احترام به خواست و راي و نظر هم هدفان نيز به هکذا .

اداره يک NGO از مديريت يک اداره دولتي و يک سازمان بسيار مشکل تر است . زيرا در نهاد هاي مردمي ، تکثر غير منسجم و آشوبناکي در جريان است که باعث تغيير مسير و تبديل هدف مي گردد .

ذهنيت بنيانگزاران با گروندگان و اعضاي جديد متفاوت است اگرچه هدفي واحد را دنبال کنند. احساس مالکيت نسبت به سازمان توسط بنيانگزاران و لزوم هدايت و ايجاد ساختار در کنار مشکلات گفته شده ،  باعث مي گردد که روند داخلي NGO  ها بجاي تکيه بر راي گيري و چرخش نسبي از ساختارخاصي به نام هيات امنا براي بقا و ادامه رهبري جهت رسيدن به اهداف استفاده نمايد . امري که در تشکل هاي غير دولتي قوميتي بيشتر بچشم مي آيد و خود باعث گسست ميان اعضاي جوان جديد الورود با اعضاي موسس مسن است . چرا که اعضاي جوان توان و تحمل صبر و رسيدن به مقام معرفتي گفته شده را ندارند و متاسفانه با جايگزيني بي ارزشي ها در جامعه کنون  بجاي ارزش ها ، حرمت شکني و به اصطلاح خليفه کشي  براحتي  صورت گرفته و نه تنها فعاليت NGO   مختل مي گردد بلکه نهادي که براي وحدت  و حرکت تشکيل گرديده تبديل به محلي براي مناقشه و کثرت ضد وحدت مي شود .

متفاوت بودن نگرش و علل حضور در يک NGO   امري طبيعي و غير قابل اجتناب است . برخي به دنبال کسب شهرت ، بعضي به دنبال گسترش ارتباط با هم سالان خود – به دنبال محدوديت هاي رايج در اجتماع - تنی چند نيز در پي مال و طمع استفاده از رانت هاي آينده و ... به اين حرکت مي پيوندند . براي بسياري نيز سازمان محلي براي ديدن دوستان و گرد هم آمدن است و عده اي هم به سازمان به عنوان يک گروه اجتماعي مي نگرند که  وظيفه آن حمايت است از اعضاء به هر گونه و هر روش .

با هر رويکرد و ديد و سطح فکر و سواد و موقعيت اجتماعي ( در مورد سازمان هاي عام و غير تخصصي ) اعضا به سازمان مي پيوندند ، همه به نوعي انتظاري دارند از کودکي که تازه به دنيا امده است مي خواهند که فوتبال بازي کند ، در المپياد هاي علمي مدال بگيرد  و... .

سازمان به دنبال هجوم اعضا رشدي نا متوازن مي کند و بگونه اي عجيب بزرگ مي شود .  کودکي که سر فيل دارد و جثه اي نحيف  و اين پاياني براي يک  شروع است اگر به موقع در مان نشود .

ادامه در شماره بعد

تازه ترین سروده گیلانی نام آشنای شعر مقیم قزوین ـ لقمان دهقانی رحیم ابادی

[واپسین]

دیگر مهم نیست

که چند روز از عمر زمین گذشته است

دیگر مهم نیست

که هابیل و قابیل چه نسبتی باهم دارند

دیگر مهم نیست

که پیامبری برای تو نگران باشد

وقتی که هیچ انسانی

جسارت شرافتمند بودن ندارد

و عشق ،

 هذیان منکسر خدایان دروغین زندگی ست

 عصر پنجشنبه را با داوود ملک زاده ورق می زنیم  :

جهان سوم

صف بلند آج و آجیل

نوروز را به یاد من می آورد

که این سال ها

عموی خوبی نبوده است

بانک ، با این همه دریافت

آدم فهمیده ای نیست

من تنها مهاجم باجه پرداخت

فیش عیدی را با اقساط

تاخت می زنم

نوروز ،

نه دید

نه بازدید

و هیچ وقت نمی بیند

مارا در شعبه ی سه زمین

دور می زند !

به : داوود ملک زاده بلم ران ماندگار

تاريكي مطلق تابوت

دشنه اي كه برگونه هايت

                                 سايه انداخته است

دسته اش از استخوان توست !

كه با عاطفه ات

              شرزه گري ميكند

 تو را درتابوتي

                  زنده زنده

                              محبوس ميكنند به خيال رفتن تو !

و تو

       در درون سكوت و تاريكي مبهم تابوت

اين جماعت تزوير و ريا را

                                به نظاره نشسته اي

                                                        كه با شتاب مي روند

 قفل زبانت را نمي شكني

تا بگوئي :

های من زنده ام!

مرا به گورستان نبريد !

مي بيني بر گوشهايشان

                              ساروج بار گذاشته اند

دوباره

        تو مي خوابي در تاريكي مطلق تابوت!

فريادت

        دگر بر گوشهائي كه

                                مُهر خشت خورده اند

                                                           كار گر نيست

همچو تخته سنگي كه

تيشه بر آن

            عرق شرم ميريزد !